مشروعیت بهکارگیری سامانههای نظامی هوشمند در مخاصمات مسلحانه
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری حقوق بین الملل (دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)، پژوهشگر مرکز مطالعات راهبردی آجا، تهران، ایران
2 دانش آموختۀ دکتری حقوق بین الملل، دانشکدۀ حقوق، پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22059/jplsq.2021.326075.2807چکیده
با ورود فناوریهای جدید مرتبط با سامانه های هوشمند به عرصۀ تسلیحات نظامی موجی از نظریات متناقض در میان حقوقدانان در مورد بهکارگیری آنها در عرصه های گوناگون نبرد ایجاد شد. با توجه به مزایای به کارگیری این تسلیحات برخی حقوقدانان معتقد به مشروعیت کاربرد این تسلیحات هستند و برخی نیز بهدلیل ناتوانی درک محیط عملیاتی و انجام اقداماتی مغایر با قواعد حقوق بین الملل بشردوستانه بر ممنوعیت به کارگیری این تسلیحات اذعان دارند. بنابراین پرسش اصلی این پژوهش، تعیین چالش های حاکم بر مشروعیت یا ممنوعیت کاربرد سامانه های تسلیحاتی هوشمند در میدان نبرد از منظر ملاحظات حقوقی است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی، روش جمع آوری داده ها کتابخانه ای و جامعۀ مورد بررسی نیز کتابها، اسناد و کنوانسیون های بین المللی مرتبط با این موضوع است. نتیجۀ پژوهش صحت این فرضیه را تأیید مینماید که با وجود فقدان قواعد مصرح در حقوق بینالملل در خصوص ممنوعیت به کارگیری سامانه های تسلیحاتی هوشمند، مشروعیت کاربرد این سامانه ها بر اساس رعایت قواعد حقوق بین الملل بشردوستانه، به نوع مأموریت، کارکرد عملیاتی و میزان هوشمندی سامانه و محیط عملیاتی به کارگیری سامانه بستگی دارد و کاربرد آن در طیفی از مشروعیت مطلق تا ممنوعیت مطلق متغیر است.