فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«قلمرو» یکی ‌‌از ضروری‌‌ترین نیازهای «فطری» انسان در ‌‌غالب محیط‌‌های کالبدی به‌‌خصوص محیط‌‌های مسکونی به‌‌شمار می‌‌رود که توجه ‌‌به آن مقیاس انسانی محیط و درنتیجه کیفیت محیط‌های مصنوع ‌‌را ارتقا می‌‌دهد. پژوهش‌‌ها نشان می‌‌دهد که در موقعیت‌‌های یکسان، افراد برابر قلمروی ثانویه خود، به ‌‌شیوه‌‌های متفاوتی عمل می‌‌کنند. لذا مقاله حاضر به‌‌دنبال یافتن علت تمایز میان عملکرد قلمرویی ساکنینِ یک‌‌ محیط‌‌ مسکونی می‌‌باشد. با فرض آن‌که محتوای ‌‌ذهنی متأثر از تجربه زیسته انسان‌‌ها، عامل عملکرد ‌‌متفاوت افراد در‌‌ شرایط مشابه باشد، تمرکز این ‌‌مقاله بر ‌‌کشف شیوه‌‌‌ی اثرگذاری «تجربه ‌‌زیسته» افراد در ‌‌تشخیص قلمرو ‌‌ثانویه آن‌ها می‌‌باشد. در ‌‌همین‌‌ راستا با‌‌رویکردی اکتشافی از‌‌ روش‌‌ تحقیق «دلفی» بهره‌‌ برده و در قالب مصاحبه‌‌های باز،‌‌ 10‌‌ متخصص در ‌‌زمینه پژوهش ‌‌را با موضوع بیان دیدگاه خود در رابطه با قلمروی ثانویه مورد سوال قرار‌‌ داده و پس از دو نوبت کدگذاری باز و محوری، خروجی نهایی‌‌ در ‌‌قالب جدول «هدف-محتوا» ارائه‌‌ شد. سپس براساس جدول مذکور، پرسش‌نامه‌‌ای با‌‌ تعداد 185‌‌سوال طرح گردید و 21 ‌‌تن از ‌‌متخصصین این حوزه مورد‌‌ سوال قرار‌‌ گرفت. برای انتخاب متخصصین از ‌‌روش «گلوله‌‌برفی» تا ایجاد اشباع ‌‌نظری استفاده‌‌ گردید. پاسخ مصاحبه‌‌شوندگان با ‌‌استفاده‌‌ از نرم‌‌افزار SPSS و دستی، مورد‌‌ تحلیل قرار‌‌گرفت. سپس برای اطمینان ‌‌از صحت نتایج حاصله، پرسش‌نامه دوم‌‌ را بر‌‌اساس 56 سوال مشترک پاسخ‌‌دهندگان تهیه‌‌ کرده و مجدد همان جامعه آماری‌‌ مورد ‌‌سوال قرار‌‌ داده شد. نتیجه مشابه میان دو ‌‌مرحله، موکد صحت نتایج حاصله در‌‌ روند تحقیق بود. بدین‌‌ترتیب در ‌‌مواجهه افراد با ‌‌قلمرو ‌‌خویش و ارتباط عملکرد ‌‌قلمرویی آن‌ها با تجربه‌‌ زیسته خود، شش رویکرد اصلی تشخیص داده ‌‌شد که عبارتند‌‌ از: نقش مالکیت ‌‌بر هویت، نقش ادراک راحتی ‌‌بر کنترل محیط، نقش کنترل بیرونی ‌‌بر امنیت، نقش هویت‌‌ بر مالکیت، نقش ادراک ‌‌راحتی ‌‌بر ماندگاری در محیط، نقش کنترل درونی ‌‌بر امنیت.