فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وضعیت بحرانی نمای ساختمان‌‌های مسکونی شهر تهران، ضرورت توجه به اهمیت معنا در معماری معاصر ایران را نشان می‌‌دهد. هدف پژوهش حاضر کشف معانی دریافت‌‌‌شده از نما توسط مخاطبان معمار و غیرمعمار، و بررسی تفاوت‌‌ها و شباهت‌‌های خوانش آنان است. معنای محیط ساخته‌‌شده، احساسات و عواطف مخاطبان، ترجیحات زیبایی‌‌شناسی و رفتار آنان را تحت تأثیر قرار می‌‌دهد، و با کشف این معانی توانایی پیش‌‌بینی معماران از خوانش نما توسط مردم و ترجیحات آن‌‌ها افزایش می‌‌یابد. پژوهش کیفی و با روش نظریه زمینه‌‌ای و رویکرد سیستماتیک انجام شده است. برای جمع‌‌آوری داده‌‌های مورد نیاز از تکنیک مصاحبه نیمه‌‌ساختاریافته و برای انتخاب نمونه‌‌ها از نمونه‌‌گیری ترکیبی هدفمند و نمونه‌‌گیری نظری استفاده شده است. در فرآیند کشف معانی و انجام مصاحبه‌‌ها از سه مرحله بازسازی افق انتظارات نظریه دریافت هانس روبرت ‌‌یاوس بهره‌‌گیری شده است. داده‌‌های مصاحبه‌‌ها با تحلیل تفسیری و روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی در محیط نرم‌‌افزار مکس‌کیودا مقوله‌‌بندی و تحلیل شده‌‌اند. با جمع‌‌بندی و تحلیل داده‌‌ها، تفاوت‌‌ها و شباهت‌‌های خوانش معماران و غیرمعماران از نمای ساختمان‌‌های مسکونی میان‌‌مرتبه معاصر تهران و مدل مفهومی لایه‌‌های معنای دریافت‌‌شده توسط دو گروه (با سه مؤلفه اصلی«ویژگی‌‌های کلی»، «ویژگی‌‌های کالبدی» و «ویژگی‌‌های محتوایی» و زیرمقوله‌‌های آن‌‌ها)، استخراج شده است. از مهم‌‌ترین نتایج حاصل‌‌ می‌‌توان به اولویت سبک نما، ترکیب‌‌بندی هندسی و نماد و نشانه‌‌ها در معناپردازی برای معماران، و ارزش اقتصادی، مصالح و رنگ، و احساسات شخصی برای غیرمعماران، اشاره کرد. اختلاف ‌‌نظر دو گروه در مورد زیبایی و معنای نمای سبک رومی، و توافق حداکثری میان هر دو گروه در خوانش نماهای سبک پست‌‌مدرن قابل توجه است. نتایج حاصله می‌‌تواند معماران را در پاسخ‌‌گویی بهتر به نیاز معنایی مردم و طراحی نمایی مطلوب‌‌تر یاری رساند.