ارزیابی تأثیر مؤلفه‌های سبک زندگی بر ساختار فضایی خانه معاصر، مورد مطالعاتی: شهر قزوین

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 پژوهشگر دکتری، گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

3 استادیار گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران (نویسنده مسئول).

doi
10.22034/aaud.2024.357193.2704
چکیده

ساختار خانه، به‌عنوان سرپناه اصلی خانواده، در طول تاریخ، پیوسته در حال تغییر بوده و از عوامل مختلفی نظیر اقتصاد، اجتماع، فرهنگ و آیین متأثر شده است. محققین، فرهنگ را به‌عنوان مهم‌ترین عامل تأثیرگذار بر شکل و فرم خانه می‌‌دانند. به بیانی دیگر مسکن پدیده‌‌ای فرهنگی است و هدف آن ایجاد یک واحد اجتماعی فضایی است که بیش‌تر تحت تأثیر خانواده و فرهنگ اعضای آن می‌باشد تا ساختارهای قدرت در جامعه. بحث راجع به فرهنگ و فرهنگ زندگی، واژگان دیگری را نیز در ذهن پررنگ می‌سازد، از جمله شیوه‌ی زندگی و سبک زندگی. در این‌بین، سبک زندگی به‌عنوان یکی از پارامترهای اصلی فرهنگ، بیش‌ترین تأثیر را بر ساختار فضایی خانه می‌گذارد. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی تأثیر مؤلفه‌های سبک زندگی بر ساختار فضایی خانه‌های معاصر در شهر قزوین است. پژوهش حاضر با روش ترکیبی و در دو گام صورت‌گرفته است. در گام اول با روش کیفی و با مطالعات کتابخانه‌ای به‌صورت توصیفی- تحلیلی، ادبیات موضوع به‌منظور استخراج مؤلفه‌های سبک زندگی و مؤلفه‌های ساختار فضایی مورد بررسی قرار گرفت. در گام دوم مؤلفه‌های استخراجی از گام اول، طی مصاحبه‌‌هایی نیمه‌ساختار ‌یافته در جامعه نمونه بررسی شد. نتایج مشخص می‌کند که رابطه معناداری میان سبک زندگی و ساختار فضایی خانه وجود دارد که در این راستا «روابط اجتماعی»، «نیازهای بومی»، «مد» و «نیازهای اعتقادی» به ترتیب بیش‌ترین ارتباط را با ساختار فضایی خانه در جامعه نمونه دارند.

کلیدواژه‌ها