فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گسترش فرسودگی بافت‌های تاریخی ایران و عدم توان فنی و اجرایی نهادهای رسمی (دولت و شهرداری) در مرمت و احیای آن‌ها ضرورت پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل مرمت و احیای پایدار بافت‌های تاریخی بر پایه حضور و دخالت مستقیم مردم در مرمت و احیای محلات تاریخی ایران است. سرمایه اجتماعی مهم‌ترین متغیر تأثیرگذار بر مشارکت شهروندان در رویدادهای اجتماعی است و همواره وابسته به سه متغیر مشارکت، اعتماد و انسجام اجتماعی است. سه متغیر ذکرشده همواره بر یکدیگر اثر مستقیم گذاشته و تقویت سرمایه اجتماعی وابسته به تقویت این متغیرها است که مدل پیشنهادی این پژوهش بر این اصل استوار است. روش‌شناسی این پژوهش بر پایه پژوهش‌های کیفی و از نوع توصیفی- تحلیلی و بر حسب هدف کاربردی می‌باشد. در این پژوهش داده‌های حاصل از مطالعات مرتبط به روش قیاسی و حرکت از کل به جزء تحلیل و متغیرهای موضوع سرمایه اجتماعی و مولفه‌های موثر بر آن‌ها استخراج، دسته‌بندی و وزن‌دهی شد. در ادامه به روش استقرایی و حرکت از جزء به کل، چارچوب نظری مدل پیشنهادی در جهت تقویت این مولفه‌ها و بر اساس فرهنگ بومی محلات تاریخی ایران، طراحی شد. تقویت متغیرهای اعتماد و مشارکت اجتماعی با راه‌اندازی نظام‌های غیر‌رسمی پایدار در جامعه سنتی ایران و تقویت متغیر انسجام اجتماعی با شناخت دقیق زمینه، آموزش، تبادل اطلاعات و تأکید بر پرورش ارزش‌های مشترک، فرصت‌های برابر و رفع چالش‌ها و کمبود‌های مشترک در محلات تاریخی هدف امکان‌پذیر است. مدل پیشنهادی تحت عنوان مدل توانمندسازی از یک طرف با تفویض اختیار به مردم و معتمدین محلی آن‌ها (نهادهای غیر رسمی) در تصمیم‌سازی، تصمیم‌گیری، اجرا، ارزیابی و کنترل طرح‌ها و برنامه‌ها و از طرف دیگر با تسهیلگری نهادهای رسمی در حل مشکلات و کمبودها، امکان توسعه پایدار مرمت و احیای محلات تاریخی ایران را فراهم می‌کند.