ارزیابی الگوی سفرهای تحصیلی در مقاطع ابتدایی و پیشدبستانی و تأثیر آن بر خصوصیات رفتاری و اجتماعی کودکان با رویکرد شهر دوستدار کودک و پیادهمداری، مورد مطالعاتی: محله شهرآرای تهران
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران (نویسنده مسئول).
3 مربی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.
doi
10.22034/aaud.2023.338301.2669چکیده
در جامعههای شهری، سه واحد اجتماعی خانواده، مدرسه و فضاهای شهری، نقش بسیار مهمی در پرورش و شکلگیری شخصیت کودک ایفا میکنند. مسیرهای مدرسه، یکی از فضاهایی که کودکان بیشتر از سایر محیطهای دیگر با آن در ارتباط قرار میگیرند و فرصتی مناسب برای حضور دانشآموزان در عرصههای عمومی و تجربهی شهر است. امروزه با گسترش شهرنشینی و اهمیت یافتن سرعت حرکت در شهرها، استفاده از وسایل حملونقل موتوری، افزایش یافته است. این امر نگرانی و چالشهایی را از جمله سلامت دانشآموزان را به همراه داشته است. این مساله منجر به انجام پژوهشی در زمینه شناسایی عوامل اثرگذار بر شیوههای مختلف حملونقل فعال در سفرهای تحصیلی دانشآموزان شده است .هدف از این تحقیق، بررسی الگوهای سفر تحصیلی و عوامل تأثیرگذار بر آن بر اساس شاخصهایی از جمله شهر دوستدار کودک و قابلیت پیادهمداری و همچنین بررسی اثر نوع الگوی حرکتی بر ویژگیهای رفتاری و اجتماعی دانشآموزان در محلهی شهرآرا است. روش بهکار گرفتهشده در این پژوهش، باتوجه به ماهیت نوع توصیفی- کمی و از لحاظ نوع هدف، کاربردی است. پس از توزیع ۳۵۱ پرسشنامه مشتمل بر ۵۷ پرسش در میان دانشآموزان مقاطع پیشدبستانی و ابتدایی (با گستره سنی ۵-۱۲ سال) در محله شهرآرا، با بهرهگیری از نرمافزار آماری SPSS تجزیه و تحلیل انجام شد. در این تجزیه و تحلیل، با بررسی همبستگی بین متغیرها، به تفسیر دادههای موجود از پرسشنامهها پرداخته شد. نتایج این پژوهش نشان داد که تمایل به پیادهروی در دانشآموزان محله بررسیشده به طور میانگین کمتر از حد متوسط است و الگوی حرکتی رایج در میان آنها، الگوی حرکتی غیرفعال میباشد بهطوری که تنها 29.9 درصد از دانشآموزان نمونه گرفتهشده بهصورت روزانه و بیشتر از 67 درصد از آنان در طول هفته کمتر از دو بار الگوهای حرکتی فعال را استفاده میکنند. همچنین انتخاب الگویهای حرکتی دانشآموزان تحتتأثیر ساختار شهری و ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی کودکان قرار دارد و از سویی نوع الگوی حرکتی در شکلگیری شخصیت کودکان نقش بهسزایی داشته و بر خصوصیات رفتاری و اجتماعی کودکان تأثیرگذار میباشد.
