تبیین نقش مولفه‌های کالبدی محیط آموزشی بر انگیزش به یادگیری دانش‌آموزان مقطع ششم ابتدایی شهر تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس، ایران.

2 استاد گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

3 استادیار گروه معماری، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس، ایران.

doi
10.22034/aaud.2023.364524.2726
چکیده

محیط آموزشی یکی از عوامل موثر در عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش مولفه‌های کالبدی محیط آموزشی بر انگیزش به یادگیری دانش‌آموزان مقطع ششم ابتدایی شهر تهران است. پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان پایه ششم دبستان شهر تهران بوده که در سال تحصیلی 1401-1400 مشغول به تحصیل بودند. نمونه‌گیری با روش تصادفی سیستماتیک انجام شده و تعداد 387 دانش‌آموز که دارای ملاک‌های ورود به پژوهش بودند، انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش‌نامه‌های مقیاس ابعاد فیزیکی محیط کلاس درس (PACE)‏ و پرسش‌نامه انگیزش به یادگیری1 بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌های این مطالعه از نرم افزار اسمارت پی.ال.اس2، از آزمون همبستگی پیرسون و روش تحلیل مدل معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که مولفه‌های کالبدی محیط (خودکارآمدی تحصیلی، مبلمان، تجهیزات و امکانات، فضا، نور، کیفیت هوای داخل ساختمان و رنگ) با متغیر انگیزش به یادگیری رابطه مثبت و معنی‌داری دارند. همچنین تحلیل معادلات ساختاری، نشان داد که مقدار آماره t در همه موارد بیش‌تر از 96.‏1 و بار عاملی نیز از 4.‏0 بیش‌تر و سوالات انتخاب‌شده، ساختارهای عاملی مناسبی دارند. ضریب مسیر برابر با340.‏0 و قدر مطلق آماره t برابر با 197.‏5 و از عدد 96.‏1 بیش‌تر می باشد. بین مولفه‌های کالبدی محیط آموزشی با انگیزش به یادگیری و خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان رابطه مثبت معنی‌داری وجود دارد. از این رو برنامه‌ریزی برای تحول در ساختار مولفه‌های کالبدی مدارس می‌تواند از اولویت‌های ایجاد تحول بنیادین در فرایند تعالی دانش‌آموزان باشد که سبب بهبود عملکرد تحصیلی و انگیزشی دانش‌آموزان می‌شود.

کلیدواژه‌ها