تحلیل تطبیقی مزاج ساکنین و خانه‌های بافت تاریخی شهر بوشهر بر اساس تأثیرات محیط بر مزاج انسان و فضا

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

2 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران (نویسنده مسئول).

doi
10.22034/aaud.2022.329167.2621
چکیده

در این تحقیق مزاج فضا و مزاج انسان در واکاوی خانه‌‌های تاریخی شهر بوشهر تحلیل شده است. علاوه بر این‌که محیط تأثیرات مستقیم در انتخاب راهکارهای اقلیمی موثر در معماری دارد، مزاج ساکنان و همین‌طور مزاج فضاهای محل زندگیشان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این پژوهش ساکنان و خانه‌‌های بافت تاریخی بوشهر جامعه آماری بوده و شاخصه‌‌های مزاج آن بر مبنای تحت تأثیر قرار گرفتن از عناصر اربعه محیط واکاوی شده است. این تحقیق با هدف پیدا کردن عواملی در معماری خانه‌‌های تاریخی بوشهر متأثر از تأثیرات محیط بر مزاج آن از طریق شناخت شاخصه‌‌های مزاجی هر فضا با مطالعه میزان حضور شاخصه‌‌های چهارگانه محیط به عنوان نماینده چهار مزاج اصلی، بر فضاهای خانه یعنی عناصر چهارگانه آب، باد، خاک و آتش انجام شده است. چگونگی تأثیرات محیط بر مزاج انسان و فضا و اثر آن بر معماری خانه‌‌های تاریخی بوشهر سوال اصلی و چگونگی تأثیرات هر یک از این شاخصه‌‌های چهارگانه محیط بر مزاج فضا به عنوان پرسش مبنایی جهت رسیدن به نتایج تحقیق است. روش تحقیق این پژوهش، توصیفی، توصیفی- تحلیلی و تحلیل محتوای منابع جهت شناخت منابع و مبانی پژوهش است. مطالعه داده‌‌ها، جهت تحلیل خانه‌‌های بافت تاریخی بوشهر به دو روش کل‌‌نگر (قیاسی) و تحلیل جزئیات در راستای رسیدن به یک نتیجه کل (استنتاجی) در نظر گرفته شد. مهم‌ترین نتیجه این مطالعه وجود تنوع مزاج فضاهای خانه،‌‌ همانند تنوع طبع ساکنان این خانه‌‌ها، در بافت تاریخی بوشهر است. به طوری که هر یک از فضاها متناسب و مناسب با چگونگی سکونت و فعالیت ساکنان در آن شکل گرفته است و افراد با مزاج‌‌های متنوع می‌‌توانند بر اساس نیاز جسمی و روانی خود در فضاهای خانه سکونت کنند.

کلیدواژه‌ها