فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر به علت کمبود زمین شهری در کلان‌شهرها، استفاده از فضاهای شهری زیرزمینی به‌ عنوان یکی از فضاهای عمومی نوظهور شهری مورد توجه طراحان، سیاست‌گذاران و تصمیم‌گیران شهری قرار گرفت. مسأله اصلی در فضاهای شهری زیرزمینی، نحوه طراحی و بهینه‌سازی ایستگاه‌های مترو شهری به ‌عنوان محل تعاملات اجتماعی افراد می‌باشد که کم‌تر مورد توجه قرار گرفته است. همچنین عدم توجه به ساختار و کیفیت فضایی ایستگاه‌های مترو شهری باعث ظهور مشکلاتی در نحوه استفاده مناسب از فضاهای داخلی ایستگاه‌ها شده است. هدف از این مقاله استفاده از روش نحو فضا جهت شناسایی، ارزیابی و بهینه‌سازی ایستگاه‌ها بر اساس مؤلفه‌های مسیریابی، جهت‌گیری و دید در ایستگاه‌های مترو شهری تبریز می‌باشد. در پژوهش پیشِ رو، مؤلفه‌های مسیریابی، جهت‌گیری و دید در دو ایستگاه منتخب شهر تبریز؛ میدان ساعت و میدان کهن مورد بررسی و آزمون قرار گرفته‌اند. در این پژوهش روش توصیفی و تحلیلی استفاده شده است و تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش نحو فضا و بر پایه نقشه‌های گرافیکی و آماری استخراج‌ شده از تحلیل محوری1، تحلیل جهت‌گیری2، تحلیل ایزوویستی3، تحلیل حرکت طبیعی4 انجام‌ شده است که این تحلیل‌ها در طراحی و بهینه‌سازی فضاها تأثیر به‌سزایی دارند. نتایج و یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که روش نحو فضا سهم ملموسی در طراحی کیفی ایستگاه‌های زیرزمینی شهری داشته است. ایستگاه میدان ساعت نسبت به ایستگاه میدان کهن، با مسیرهای واضح و مستقیم به لحاظ فضایی به خوبی سازماندهی شده و در تحلیل‌ها عملکرد نسبتاً خوبی از حیث نفوذپذیری کالبدی و بصری، انسجام و ساختار فضایی داشته است.