الگوی کالبدی زندگی مهاجران افغان در کشور ایران، مورد مطالعاتی: کوره آجرپزی منطقه شمس‌‌آباد شهر تهران

نویسندگان

1 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

2 کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

doi
10.22034/aaud.2023.323357.2603
چکیده

در پی ناامنی‌ها و جنگ‌های طولانی در افغانستان، افغان‌‌ها مجبور به مهاجرت به کشور ایران شدند. با توجه به سابقه طولانی مهاجرت افغان‌ها به ایران و تعداد قابل توجه آن‌ها، بررسی وضعیت آن‌‌ها از اهمیت ویژه‌‌ای برخوردار است. ایران و افغانستان به دلیل پیوندهای فرهنگی، دینی، اجتماعی و غیره بیش از هر ملتی به یکدیگر نزدیک هستند. از این‌رو، ایران یکی از مهم‌‌ترین کشورهای پذیرای مهاجران افغان است. مهاجران افغان پذیرای فرهنگ و جامعه ایران می‌‌باشند و همچنین با بحران هویت در مواجهه با جامعه جدید رو‌‌به‌‌رو می‌‌شوند. این امر منجر ‌‌به اختلاط فرهنگی در جامعه ایران می‌شود. هدف از انجام این پژوهش، ارائه مدل الگوی کالبدی مهاجرین افغان در کشور ایران با روش کیفی و از طریق مصاحبه عمیق می‌‌باشد. بدین منظور، ابتدا به تحلیل مسکن افغان‌‌ها پرداخته شده است، سپس 40 مصاحبه نیمه‌ساختار‌‌یافته با افغان‌‌های مهاجر ساکن کوره‌‌آجر‌‌پزی شمس‌‌آباد تهران صورت پذیرفته ‌‌است. در فرآیند کدگذاری داده‌‌ها با نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شده‌‌اند که منجر به رسیدن به ۱۴۸ کد شد. ارتباط کدها با مسئله اصلی پژوهش «الگوی کالبدی»، به صورت دیاگرام ارائه شد. دیاگرام ارائه‌شده در سه حوزه نیاز و خواسته کالبدیِ کاربردی- معنایی، پاراداکسیکال اجتماعی- فرهنگی، هم‌آمیزی فرهنگی- اجتماعی از عوامل موثر بر الگوی کالبدی دسته‌بندی شد. در نهایت بر طبق این دیاگرام الگوی کالبدی مهاجرین افغان در سه حوزه گفته‌‌ شده و راهکارهای فضایی و کالبدی این سه دسته ارائه گردید.

کلیدواژه‌ها