فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آمارهای تنبلی اجتماعی و نشانگرهای آن و میزان پایین تحرک اجتماعی صعودی و روند رو به رشد عوامل خطرآفرین آن از مسائل مهم جامعه امروز ایران است. هدف این تحقیق مطالعه میزان و شناسایی عوامل تحرک اجتماعی میان‎نسلی به عنوان مسئلۀ اجتماعی در بین شهروندان بالای 25 سال کلان شهر تهران است. از درون نظریه‌های مختلف، قدرت اجتماعی، قدرت سیاسی، قدرت فرهنگی، قدرت اقتصادی و قدرت نمادین استخراج و به عنوان عوامل مؤثر بر تحرک اجتماعی سنجش شده است. تحرک اجتماعی میان‌نسلی به عنوان متغیر وابسته با تفاضل اولین شغل و شغل فعلی پاسخگویان، با اولین شغل و آخرین شغل پدرانشان عملیاتی شده است. روش اصلی پژوهش پیمایش، ابزار جمع‌‌آوری داده‌ها پرسشنامه، حجم نمونه 1054 نفر و شیوۀ نمونه‌گیری خوشه­ای چندمرحله­ای بوده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که فقط 30 درصد مردم تهران تحرک اجتماعی میان‌نسلی صعودی داشته‌اند که  میانگین آن در دامنه­ای از صفر تا 100، برابر با 20 است. قدرت اجتماعی درحد زیاد، قدرت نمادین در حد متوسط، قدرت سیاسی و قدرت اقتصادی در حد خیلی کم و قدرت فرهنگی خانواده نیز در حد اندک بدست آمده است. قدرت اقتصادی و قدرت سیاسی با تحرک اجتماعی میان‌نسلی دارای همبستگی معنادار بودند. رگرسیون چند متغیره نشان داد که متغیرهایی مانند محل تولد، وضعیت تأهل و شبکه فامیلی بر تحرک اجتماعی میان‌نسلی تأثیر مستقیم داشته‌اند. 042/0=  R2 نشان می‌دهد رابطۀ علی بین تحرک میان‌نسلی و متغیرهای زمینه­ای بسیار ضعیف است و تحرک میان‌نسلی چندان از عوامل درون مدل نظری پژوهش تبعیت نمی‌کند. تحقیق نشان می‌دهد بسیاری از عوامل مورد توجه نظریه‌پردازان اجتماعی تاثیری در تحرک اجتماعی میان‌نسلی شهروندان تهرانی در این مقطع زمانی نداشته‌اند و شرایط تحرک اجتماعی میان‌نسلی در جامعه تهران از مدل­ها و عوامل دیگری پیروی می‌کند که  مستلزم پژوهش‌های وسیع‌تری است.