فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه و بازشناخت بناهای تاریخی به‌ویژه بناهای پیش از اسلام که کم‌تر مورد توجه قرار گرفته‌‌اند، از ملزومات پژوهشگران در زمینه‌ی درک بهتر از معماری گذشتگان و الهام از نحوه‌ی برخورد معماران گذشته با مسئله‌ی معماری است. در این میان بررسی بناهایی که از نظر کارکردی و یا دوره‌ی زمانی دارای مشابهت، اما در موقعیت مکانی دارای تفاوت‌‌هایی هستند، می‌‌تواند در یافتن پاسخ‌‌های متفاوت به حل مسئله‌ی طراحی ساختمان، مفید واقع گردد. کوه‌خواجه هم از نظر موقعیت قرارگیری و استراتژیک و هم از نظر تقدس، دارای اهمیت است و در اکثر متون چه پیش از اسلام و چه پس از آن، از این کوه نام برده شده است. کاخ اردشیر بابکان نیز از نظر قرارگیری در طبیعت و بعضی از الگوهای معماری و عملکردی دارای شباهت‌‌های زیادی با کوه‌خواجه است. بنابراین با توجه به قرابت و نزدیکی این بناها از نظر کارکردی در برخی بخش‌‌ها و همچنین دوره‌ی زمانی، جهت بررسی در این تحقیق، انتخاب گردیدند. در این راستا، این مقاله با بررسی تطبیقی بین کاخ اردشیر بابکان در فیروزآباد و قلعه ‌کافرون در کوه خواجه، در پی کشف و بررسی تشابهات این دو بنا در موقعیت و اطلاعات کلی، ویژگی‌‌های کالبدی طرح و ویژگی‌‌های تزئیناتی، می‌‌باشد. برای این منظور از روش توصیفی تحلیلی و تاریخی- تفسیری، با استفاده از مشاهده‌ی مستقیم از بناهای مورد بررسی، برداشت‌‌های میدانی و مطالعه‌ی اسنادی و باستان‌‌شناسی استفاده شده است. با بررسی‌‌های صورت‌گرفته نتایج نشان داد که بناهای مذکور در برخی از ویژگی‌های کلی طرح و الگوهای اصلی طراحی دارای شباهت زیادی به هم هستند و در پاره‌ای از جزئیات طراحی مانند تزئینات و تناسبات فضاها دارای تفاوت چشم‌گیری می‌باشند.