فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مناظر صوتی به عنوان بخشی از کیفیت‌‌های سازنده قلمرو اماکن قدسی با قابلیت‌‌های متمایز ادراکی، رفتاری، اجتماعی و نمادین، نقش مهمی در آمادگی ذهنی زائران در سلسله‌مراتب تشرف به این اماکن دارند؛ از این رو طراحان و برنامه‌‌ریزان شهری با مدیریت صحیح منظر صوتی در انطباق با ارزش‌‌های زمینه، می‌‌توانند در غنای محیطی این قلمروهای قدسی و معنوی، ایفای نقش نمایند. امروزه تنزل اصوات خوشایند و غلبه اصوات ناخوشایند در حوزه بلافصل حرم مطهر حضرت معصومه (س)، منظر صوتی فرهنگی آن را نیازمند توجهی مضاعف نموده است؛ در این راستا، هدف نوشتار حاضر ارزیابی منظر صوتی قلمرو پیرامون این حرم مطهر می‌باشد. به منظور نیل به این هدف، از رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) و روش تحقیق توصیفی- تحلیلی در پژوهش کاربردی حاضر استفاده شده است. ارزیابی کیفی منظر صوتی این قلمرو با استفاده از تکنیک آواگردی و ارزیابی کمی با برداشت تراز معادل مواجهه‌‌ی صوت (Leq) توسط دستگاه ترازسنج صوت SLM مدل TES 1358 در دو بازه زمانی روز و شب صورت پذیرفته است. بر اساس یافته‌های تحقیق به لحاظ کمی، میانگین تراز فیزیکی مواجهه با صوت در دو بازه زمانی شب و روز، بالاتر از استانداردهای ذکرشده مصوب کمیسیون عالی محیط زیست ایران است که مقادیر عددی بیش‌تری را ساعات روز در قیاس با شب به خود اختصاص می‌‌دهند. میانگین تراز صوتی روزانه و شبانه‌ی عرصه‌‌های تشرف پیاده‌‌مدار همچون پیاده‌‌راه بهار، پیاده‌‌راه ارم، پیاده‌‌راه انقلاب و محدوده‌ی حرم مطهر در میدان آستانه و میدان امام‌‌خمینی،  وضعیت مطلوب‌تری در قیاس با سایر عرصه‌‌ها دارد و محورهای امام موسی صدر، طالقانی و به خصوص میدان ‌‌مطهری،  بالاترین مقادیر  میانگین تراز صوتی روزانه و شبانه را به خود اختصاص داده‌‌اند. همچنین در ارزیابی کیفی با توجه به نقش و روحیه معنوی و مذهبی این قلمرو، نشانه‌‌های صوتی مذهبی و فرهنگی متعددی قابل شناسایی است که حرم مطهر به عنوان اصلی‌‌ترین نشانه صوتی این قلمرو محسوب می‌‌شود اما غلبه نوفه و اصوات آنتروفونی، هویت نشانه‌‌های صوتیِ مذهبی و فرهنگی این قلمرو را تحت‌‌الشعاع قرار می‌‌دهد؛ همچنین اصوات ژئوفونی و بایوفونی متناسب با زمینه در عرصه‌‌های تشرف، سهم ناچیزی از اصوات خوشایند را به خود اختصاص می‌‌دهند.