کمیته نما، چالشها و دستاوردها، ارزیابی عملکرد کمیته نمای مشهد
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، مرکز تحقیقات معماری و شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
2 استادیار گروه شهرسازی، مرکز تحقیقات معماری و شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران (نویسنده مسئول).
3 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
doi
10.22034/aaud.2023.334579.2646چکیده
وظیفه ذاتی طراحی شهری، مدیریت ارتقای کیفیتهای طراحی شهری توأمان در ابعاد محتوایی و رویهای میباشد. بدون توجه همزمان به این دو، نابترین نظریههای طراحی شهری نیز ممکن است بیثمر و در عرصه واقعیت ناکارآمد باقی بمانند. ارتقای کیفیت منظر افزون بر نیاز به تدوین ضوابط و وضع قوانین فراگیر، روشن و کم و بیش قابل انعطاف نیاز به تعریف ساختار اجرایی دقیق و کارآمد دارد تا بتواند اهرم مناسبی برای اجرای این ضوابط و قوانین باشد. کمیتههای نما یکی از انواع روشهای کنترل و اجرای این ضوابط هستند که در دستیابی به هدف ارتقای منظر نقش بهسزایی دارند. شهر مشهد با تدوین مصوبات و تشکیل کمیتههای کنترل و هدایت منظر شهری یکی از پیشگامان اصلی این امر در کشور بوده است. هدف از انجام این پژوهش ارزیابی عملکرد کمیته نمای مشهد از طریق بررسی آسیبها و چالشها و دستاوردهای آن و ارائه پیشنهاداتی موثر بر بهبود این عملکرد میباشد. این پژوهش با استفاده از روش پژوهش ترکیبی، طرح پژوهش همسوسازی به ارزیابی عملکرد کمیته نمای مشهد در دو فاز کمی، کیفی پرداخته است. یافتههای پژوهش بیان میدارد که مهمترین چالشهای کمیتههای نما؛ کیفی بودن تصمیمات و اعمال سلیقه فردی اعضا، ضعف جایگاه قانونی و نبود ضوابط ملاک عمل و نبود ضمانت اجرایی میباشد. مهمترین دستاوردهای آن؛ جلب توجه جامعه تخصصی به اهمیت منظر همگانی، حقوق و سلیقه شهروندان و تقویت جایگاه معماران در فرآیند توسعه منظر شهری میباشد. پیشنهاداتی در جهت بهبود عملکرد کمیته نما دردو بخش رویهای شامل مواردی مانند ارتقای سطح اداری تشکیلاتی کمیته نما، تشکیل کمیته هدایت طرحها، تهیه گزارش عملکرد ادواری و بخش محتوایی شامل برنامهریزی برای مشارکت و نظرسنجی و فرهنگسازی برای ترویج الگوی معماری ایرانی میباشد.
