بررسی نقش سن در حس مکان مجموعههای مسکونی شهر اهواز، مورد مطالعاتی: مجموعه جندیشاپور و نیو ساید
نویسندگان
1 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده عمران، هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری معماری، دانشکده عمران، هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
3 استاد گروه شهرسازی، دانشکده عمران، هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
doi
10.22034/aaud.2023.275219.2437چکیده
حس مکان یکی از پدیدههای مهم در ایجاد رابطه افراد با محیط است و معمولا در رابطه با گروهی از افراد نسبت داده میشود که مکانی را تجربه کرده و احساساتی در آنها نسبت به آن مکان خاص شکل گرفته است. سن افراد میتواند باعث ایجاد علایق متفاوتی نسبت به شاخصهای محیطی گردد. درصورت وجود حس مکان در محیط، پتانسیلهای بالقوه جهت تعامل افراد با سنین مختلف به وجود میآید. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش سن و همچنین تدقیق شاخصهای حس مکان دو مجموعه مسکونی نیوساید و جندیشاپور است. در بخش کیفی، جهت تفسیر محتوایی دادههای متنی، از فرآیندهای نظاممند کدبندی، مقوله و تمسازی به روش گراندد تئوری استفاده شده است. ابتدا با متخصصین مصاحبههای نیمهساختاریافته صورت گرفت. تحلیل مصاحبه با استفاده از نرمافزار اطلسی1 و روش کدگذاری باز و محوری صورت پذیرفت. در کدگذاری باز 44 شاخص استخراج گردید و در کدگذاری محوری در نُه محور دستهبندی شد. در بخش کمی، پرسشنامه با طیف لیکرت طراحی شد. جهت بررسی قابلیت اعتماد بودن پرسشنامه، از معیار آلفای کرونباخ استفاده میشود. سپس بهصورت تصادفی بین 373 نفر از ساکنین با گروههای سنی در سه دسته20-40، 40-60 و 60-80 توزیع گردید. نتایج نشان میدهد در مجموعه مسکونی نیوساید، در گروه سنی20-40 سال بیشترین سهم عاملی مربوط به فعالیت، خاطرهانگیزی، تعاملات اجتماعی و امنیت، در گروه سنی 40-60 سال بیشترین سهم عاملی مربوط به امنیت، چشمانداز طبیعی، خاطرهانگیزی، معنادهی، در گروه سنی 60-80 سال، بیشترین سهم عاملی مربوط به فضای سبز، چشمانداز طبیعی، تعاملات اجتماعی، آسایش و امنیت است. در مجموعه مسکونی جندیشاپور، در گروه سنی20-40 سال بیشترین سهم عاملی مربوط به فعالیت، خاطرهانگیزی، تعاملات اجتماعی، در گروه سنی 40-60 سال بیشترین سهم عاملی مربوط به خاطرهانگیزی، چشمانداز طبیعی و آسایش، در گروه سنی 60-80 سال بیشترین سهم عاملی مربوط به خاطرهانگیزی، چشمانداز طبیعی، تعاملات اجتماعی و آسایش است.