فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر در شیوه زندگی و فرهنگ افراد در طول زمان منجر به شکل‌‌گیری تغییرات عمده‌‌ای در نظام فضایی خانه‌‌های معاصر در مقایسه با خانه‌‌های سنتی شده است. این تغییرات گاهاً منجر به شکل‌‌گیری کیفیات متفاوتی در نظام فضایی خانه‌‌ها شده است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌‌توان به تغییر در کیفیات دسترسی (فیزیکی و بصری) خانه‌‌های معاصر در مقایسه با خانه‌‌های سنتی اشاره نمود. بر همین اساس هدف از انجام پژوهش حاضر، مقایسه کیفیات دسترسی بصری و فیزیکی در کاربری‌‌های مسکونی سنتی و معاصر ایران و به تبع شناسایی عوامل موثر بر این تغییرات می‌‌باشد. در این راستا پرسش اصلی این پژوهش در پاسخ به چگونگی تاثیر کیفیات انواع دسترسی‌‌های بصری و فیزیکی بر ساختار و روابط بر فضاها شکل گرفت. ابزار مورد استفاده در این تحلیل، نرم‌‌افزار دپث‌مپ1 می‌‌باشد که با استفاده از خروجی‌‌های آن به تحلیل الگوهای مورد نظر پرداخته می‌‌شود. نمونه‌‌های مورد بررسی در این پژوهش متشکل از چهار الگوی سنتی یک حیاطه در شهر کاشان و چهار الگوی آپارتمانی در همان شهر به عنوان نمونه معاصر می‌‌باشد. برای هر یک از هر دو گروه سنتی و معاصر، تحلیل‌‌های نرم‌‌افزاری دسترسی بصری و فیزیکی به طور جداگانه انجام گرفت و با استخراج ویژگی‌‌های هر یک از آن‌ها از نرم‌‌افزار، موارد تشابه‌‌ و افتراق میان آن‌ها تشریح و تحلیل شد. بخشی مهمی از نتایج تحقیق نشان داد که یکی از فاکتورهای مهم و اساسی در به وجود آمدن و یا تغییر در فاکتورهای کیفیت فضایی و به طور کلی منطق پیکره‌‌بندی فضا در محیط داخلی خانه‌‌ها، تغییرات در حالات متفاوت دسترسی فیزیکی و بصری آن‌ها است. لذا بسیاری از تفاوت‌‌ها و شباهت‌‌های میان ویژگی‌‌های پیکره‌‌بندی فضایی در خانه‌‌ها به خصوص در انواع سنتی آن که دارای کیفیات قابل دسته‌‌بندی بیش‌تری هستند؛ ناشی از نوع دسترسی، اعم از فیزیکی یا بصری در آن‌ها می‌‌باشد.