بررسی تاثیر عناصر کالبدی فضاهای آموزشی بر ارتقای خلاقیت کودکان با تحلیل گرافیکی نقاشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی‌، قزوین، ایران.

2 استادیار، گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی‌، قزوین، ایران.

3 گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی‌، قزوین، ایران (نویسنده مسئول).

doi
10.22034/aaud.2023.286362.2478
چکیده

در دنیای امروز، کیفیت آموزش و فضاهای آموزشی بسیار حائز اهمیت می‌‌باشند. کودکان نیز به ‌علت شرایط فیزیکی و روانی به‌شدت از فضاهای پیرامون خود اثر ‌‌می‌‌پذیرند. فضاهای آموزشی کودکان همواره نقش به‌سزایی در شکل‎گیری ذهنیت آن‌‌ها نسبت به آموزش و یادگیری دارند. هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر عناصر و عوامل کالبدی معماری بر رشد و ارتقای خلاقیت کودکان و اولویت‌بندی مولفه‌های موردنظر می‌باشد و فرض بر آن است که با استفاده از عناصر کالبدی معماری می‎توان موجب رشد و ارتقای خلاقیت کودکان گردید. روش تحقیق در این پژوهش کمی و کیفی می‎باشد و به‌صورت پیمایشی انجام گرفته‌‌ و تحلیل نقاشی‎ها توسط نرم‎افزار MAXQDA 2020 صورت گرفته است. نقاشی‎ها به‎صورت نمونه‎گیری تصادفی از میان نقاشی‎های کودکان و دانش‌آموزان دختر 12-7 ساله شهر قزوین انتخاب، تحلیل و بررسی شده‌‌اند. لازم به ذکر است که در بیش‌تر نقاشی‎ها، استفاده از رنگ‎های شاد، پنجره‎های بزرگ، قفسه‎ها و میزهای اختصاصی و چینش‎های حلقه‎ای در کلاس‎ها به چشم می‎خورند. با بررسی و تحلیل هر آن‌‌چه در ذهن کودکان می‌‌گذرد می‌‌توان فضایی مطلوب و مشابه نیازهای آن‌‌ها به‌عنوان مخاطب اصلی فضا ایجاد کرد، چه بسا که نقاشی‌‌های کودکان از بهترین منابع برای دسترسی به لایه‌‌های فکری آنان ‌‌باشد. لذا نتایج این پژوهش، نشان می‎دهند که مبلمان در اولویت اول، بازشوها و رنگ عناصر کالبدی هر دو در اولویت دوم، فضای سبز و شفافیت فضا (حاصل از ارتباط داخل و خارج کلاس با به‌کارگیری عوامل کالبدی جداره‌ها و بدنه کلاس) به‌ترتیب در اولویت سو‌م و چهارم، مولفه‌هایی هستند که در ارتقای خلاقیت کودکان موثر می‎باشند، چرا که کلاس‎ها و فضاهای آموزشی با این ویژگی‎ها، بر ارتقای خلاقیت در ذهن کودکان تاثیر می‎گذارند و حضور در فضای مطلوب، ذهن کودکان را برای پذیرش مسائل و دیدگاه‌های جدید که تعریفی از خلاقیت می‌باشد، آماده خواهد‌کرد.

کلیدواژه‌ها