بررسی تاثیر عناصر کالبدی فضاهای آموزشی بر ارتقای خلاقیت کودکان با تحلیل گرافیکی نقاشی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
2 استادیار، گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
3 گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران (نویسنده مسئول).
doi
10.22034/aaud.2023.286362.2478چکیده
در دنیای امروز، کیفیت آموزش و فضاهای آموزشی بسیار حائز اهمیت میباشند. کودکان نیز به علت شرایط فیزیکی و روانی بهشدت از فضاهای پیرامون خود اثر میپذیرند. فضاهای آموزشی کودکان همواره نقش بهسزایی در شکلگیری ذهنیت آنها نسبت به آموزش و یادگیری دارند. هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر عناصر و عوامل کالبدی معماری بر رشد و ارتقای خلاقیت کودکان و اولویتبندی مولفههای موردنظر میباشد و فرض بر آن است که با استفاده از عناصر کالبدی معماری میتوان موجب رشد و ارتقای خلاقیت کودکان گردید. روش تحقیق در این پژوهش کمی و کیفی میباشد و بهصورت پیمایشی انجام گرفته و تحلیل نقاشیها توسط نرمافزار MAXQDA 2020 صورت گرفته است. نقاشیها بهصورت نمونهگیری تصادفی از میان نقاشیهای کودکان و دانشآموزان دختر 12-7 ساله شهر قزوین انتخاب، تحلیل و بررسی شدهاند. لازم به ذکر است که در بیشتر نقاشیها، استفاده از رنگهای شاد، پنجرههای بزرگ، قفسهها و میزهای اختصاصی و چینشهای حلقهای در کلاسها به چشم میخورند. با بررسی و تحلیل هر آنچه در ذهن کودکان میگذرد میتوان فضایی مطلوب و مشابه نیازهای آنها بهعنوان مخاطب اصلی فضا ایجاد کرد، چه بسا که نقاشیهای کودکان از بهترین منابع برای دسترسی به لایههای فکری آنان باشد. لذا نتایج این پژوهش، نشان میدهند که مبلمان در اولویت اول، بازشوها و رنگ عناصر کالبدی هر دو در اولویت دوم، فضای سبز و شفافیت فضا (حاصل از ارتباط داخل و خارج کلاس با بهکارگیری عوامل کالبدی جدارهها و بدنه کلاس) بهترتیب در اولویت سوم و چهارم، مولفههایی هستند که در ارتقای خلاقیت کودکان موثر میباشند، چرا که کلاسها و فضاهای آموزشی با این ویژگیها، بر ارتقای خلاقیت در ذهن کودکان تاثیر میگذارند و حضور در فضای مطلوب، ذهن کودکان را برای پذیرش مسائل و دیدگاههای جدید که تعریفی از خلاقیت میباشد، آماده خواهدکرد.