کنکاش نظریه معماری سازهپذیر با استفاده از نظریهپردازی دادهبنیاد
نویسندگان
1 استاد گروه فناوری معماری، دانشکده معماری، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
2 دانشجوی دکتری فناوری معماری، دانشکده معماری، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/aaud.2023.297782.2522چکیده
به منظور تلفیق و هماهنگی سازه و معماری در آفرینش معماری سازهپذیر، سوال اساسی این است که آیا میتوان عوامل تاثیرگذار در این معماری و جایگاه هر یک از این عوامل را شناسایی نمود؟ بدین منظور در این مقاله کنکاش "نظریه معماری سازهپذیر" با استفاده از روش پژوهش نظریهپردازی داده بنیاد، به منظور روشن شدن شرایط علّی، شرایط مداخلهگر، شرایط زمینه، راهبرد و پیامد معماری سازهپذیر دنبال میشود. نتیجه مستخرج از این مقاله نشان میدهد که برای طراحی معماری سازهپذیر، حصول شرایط علّی با خصیصههایی نظیر علمگرایی و خرد نقادانه، رویکرد اساسی میباشد. همچنین شرایط مداخلهگر در این معماری، زمینه تکتونیکی شامل؛ توان اجرایی، مسائل اقتصادی، زمین و همجواریها، کاربری بنا، بوم و هویت بومی و اقلیم، فرهنگ و هماهنگی با زمانه و مقیاس بنا هستند که بر شرایط زمینه یا صفات تکتونیکی در سه حوزه عملکردی، کالبدی و معنایی اثر مداخلهای دارند. این صفات در 18 خصیصه (نظیر: هوشمندی، ایمنی، انعطافپذیری، استحکام و تعادل، بهینه بودن، توجه به جزئیات، تعریف فضا، الهام از طبیعت، توجه به نیازهای پس از بهرهبرداری، وحدت، ترکیب با زمینه، تراش نیرویی و فرم بهینه، هندسه، تناسبات با مقیاس، پیامدهندگی، زیبایی، سازگاری و پایداری) میگنجند. راهبرد معماری سازهپذیر منتج از مقاله در دو بخش بررسی و اقدام دستهبندی میشود. در بررسی تکتونیکی و مقولههای تحلیل و تصمیم، طراح ملزم به توجه به معماری بومی و معماری اکوتک میباشد و در اقدام تکتونیکی، استفاده از پداگوژی سازاگرا در آموزش معماری سازهپذیر با مولفههای متعدد نظیر الگوی اکتشافی و تفکر انتقادی و خلاق الزامی است. پیامد بهرهمندی از معماری سازهپذیر در مولفههای متعدد نظیر ارتقای آرامش و آسایش در محیط زندگی است.