فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محیط‌‌های ساخته‌‌شده در هر منطقه‌‌ای، ویژگی‌‌های منحصربه‌‌فردی دارند که فرهنگ خاص آن منطقه را منعکس می‌‌کنند، چرا که محیط‌‌ها بر اساس قالب‌‌های ذهنی افراد شکل می‌‌گیرند و این قالب‌‌های ذهنی در ذهن افراد مطابق با فرهنگ آن‌ها ایجاد می‌‌شوند. تصویر ذهنی افراد بر پایه‌‌ی عوامل خاصی در طی زمان شکل گرفته که این تصویر ذهنی نقش به‌سزایی در خلق رابطه‌‌ی حسی و عاطفی و کنش و واکنش صحیح میان افراد و محل زندگی آن‌ها داشته است. لذا جهت بررسی ارتباط فرهنگ و معماری، لازم است تصاویر ذهنی افراد نیز که بر محیط ساخته‌‌شده تاثیر می‌‌گذارند، پژوهش و مؤلفه‌‌های فرهنگی و نحوه‌‌ی ارتباط آن‌ها با تصویر ذهنی بررسی شوند. بنابراین نوشتار حاضر از نوع تحقیقات بنیادی و از نظر ماهیت، کیفی است و به روش توصیفی- تحلیلی و با بهره‌‌گیری از مطالعات اسنادی و کتابخانه‌‌ای با هدف شکل‌‌گیری تصاویر ذهنی روشن در ذهن افراد بر اساس مؤلفه‌‌های فرهنگی مستخرج از منظر آموس راپاپورت، سعی دارد تا با پیوند دو مفهوم فرهنگ و تصویر ذهنی؛ تاثیرپذیری، ارتباط متقابل و نقش مهم آن‌ها را در محیط‌‌های ساخته‌‌شده نشان دهد. هم‌چنین پس از استخراج مؤلفه‌‌ها از منظر راپاپورت، برای هر کدام از مؤلفه‌‌ها با توجه به دسته‌‌بندی آن‌ها دو نمونه‌‌ی شاخص از معماری ایران انتخاب گردیده و در قالب جداول تحلیل شده‌‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌‌دهد که فرهنگ از منظر راپاپورت نه تنها بر تصاویر ذهنی ایجاد‌شده بر ذهن افراد مؤثر است، بلکه نمونه‌‌های ارائه‌شده برای مؤلفه‌‌های فرهنگی نشان دادند که شیوه‌‌ی زندگی (روابط متقابل محیط- رفتار)، روابط اجتماعی (ناشی از فرهنگ و قالب‌‌های ذهنی)، آداب و رسوم (در نتیجه‌‌ی تکرار رفتارها) و عقاید و باورها (ایجاد‌شده با گذشت زمان) می‌‌توانند بخشی از عوامل کالبدی و ادراکی- روان‌‌شناختی تصاویر ذهنی باشند و افراد بر اساس این تصاویر ذهنی محیط خود را شکل ‌‌دهند. بنابراین تصاویر ذهنی شکل‌گرفته در ذهن افراد بر شکل‌‌گیری محیط‌‌ تاثیرگذار است.