توسعه پایدار گردشگری چابهار: رهیافتی برای برون‌رفت از توسعه‌نیافتگی

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

doi
10.22034/aaud.2022.303876.2545
چکیده

صنعت گردشگری سهم به‌سزایی در توسعه کشورها در سراسر جهان دارد. این صنعت به‌ویژه در نقاط کم‌تر توسعه‌یافته یا در شرایطی که سود فعالیت‌های سایر بخش‌های اقتصادی رو به افول باشد، راهبردی مناسب جهت توسعه کشورها محسوب می‌گردد. مقوله گردشگری در چابهار، موردپژوهی مقاله حاضر، علی‌رغم قرارگیری این منطقه در موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فرد و برخوداری از دارایی‌ها و ارزش‌های طبیعی و بومی متعدد نتوانسته است به جایگاه مطلوبی دست یابد و در نهایت موجبات توسعه در سطح محلی و منطقه‌ای را فراهم آورد. هدف این مقاله به کاربست رویکرد توسعه پایدار گردشگری (که باتوجه به پیامدهای نامطلوب پارادایم سنتی گردشگری شکل گرفته است)، در چابهار اختصاص ‌یافته است. این هدف با استفاده از روش پژوهش تحلیل محتوای کیفی و با استفاده از ابزار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته برآورده می‌شود. به این منظور گام‌هایی از جمله مرور مبانی نظری مرتبط با گردشگری توسعه پایدار، شناخت و تحلیل موردپژوهی از نظر ساختار محیط طبیعی و محیط ‌زیستی و ‌هم‌چنین بررسی وضعیت گردشگری منطقه صورت می‌گیرد. در نهایت مطالعه اسناد فرادست در کنار مصاحبه با مدیران و افراد بومی و مطلع از وضعیت منطقه و هم‌چنین گردشگران انجام می‌شود. این پژوهش ضمن بررسی علل عدم موفقیت صنعت گردشگری در چابهار، برخلاف سایر پژوهش‌های صورت‌گرفته و مطالعات موجود که عمدتاً مقوله گردشگری در چابهار را در بعد اقتصادی مورد بررسی و تحلیل قرار داده‌اند، گردشگری طبیعی، تفریحی، فرهنگی و روستایی را جهت بهره‌گیری از رویکرد توسعه پایدار گردشگری برای منطقه چابهار در نظر می‌گیرد و در این راستا پیشنهادات و سیاست‌هایی را در ابعاد مختلف اقتصادی، فرهنگی، تفریحی و سیاستی ارائه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها