عناصر و شاخص‌های پیشنهادی طراحی منظر بزرگراه‌های شهری با رویکرد ارتقاء تاب‌آوری منظر

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 مربی گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

doi
10.22034/aaud.2022.304259.2547
چکیده

منظر بزرگراه‌های شهری از مهم‌ترین مولفه‌های سیما و منظر شهر هستند که ارتقاء پایداری و تاب‌آورسازی آن‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بررسی عناصر و شاخص‌های طراحی منظر بزرگراه‌های شهری با رویکرد ارتقاء تاب‌آوری منظر، ابزار مفیدی جهت ارتقاء کیفیت زندگی شهری و پشتیبانی جهت پایدارسازی منظر شهری از لحاظ رویارویی در برابر تغییرات زیست‌محیطی حال و آینده‌ی آن به‌ حساب می‌آید. این در حالی است که با وجود پیشرفت‌های مهمی که در زمینه‌ی شناسایی شاخص‌های طراحی منظر بزرگراه‌ها، صورت گرفته، بررسی عناصر و شاخص‌های طراحی از نقطه‌نظر تاب‌آوری منظر، مغفول مانده است. از این ‌روی هم‌چنان نیاز به ارائه عناصر و شاخص‌هایی جهت طراحی منظر بزرگراهی در جهت ارتقاء تاب‌آورسازی منظر آن وجود دارد. لذا هدف از انجام این تحقیق در ابتدا بررسی اصول و ضوابط طراحی منظر بزرگراه و سپس تبیین عوامل موثر بر تاب‌آوری آن‌ها خواهد بود. در همین راستا به ‌منظور تدوین چارچوب نظریِ تحقیق، با استناد به منابع کتابخانه‌ای، مقالات و منابع اینترنتی، به گردآوری، تحلیل پایه‌ای متون و بازخوانی مطالعات و نظریات دانشمندان در این ارتباط، پرداخته شده است. سپس عناصر و شاخص‌های مرتبط با طراحی منظر بزرگراه‌های شهری با تمرکز بر بعد تاب‌آوری منظر، حوزه‌های علمی و تحقیقات مرتبط با موضوع، در دو سطح طبیعی و انسانی مورد بررسی و تحلیل محتوایی قرار خواهد گرفت. بر اساس یافته‌های تحقیق، طراحی منظر بزرگراه‌های شهری با رویکرد ارتقاء تاب‌آوری منظر با تمرکز بر ایجاد تنوع (زیستی) و پیچیدگی، اتصال و پیوستگی شبکه‌های اکولوژیک شهری، افزونگی، مدولاریته، چندعملکردی‌ کردن، انطباق‌پذیری، کیفیت بصری و زیبایی‌شناسی قابل دستیابی است و این عناصر با ارائه‌ی تعریف‌های مربوطه و مولفه‌های طراحی پیشنهاد می‌گردد.

کلیدواژه‌ها