تحلیل پیشران‌های توسعه‌پایدار محدوده میراث جهانی شهر یزد

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران (نویسنده مسئول).

2 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.22034/aaud.2022.290878.2493
چکیده

فرایند جهانی شدن و گسترش شتابان شهری، بافت‌‌های تاریخی را تحت‌الشعاع قرار داده و منجر به فراموشی و فرسودگی کالبدی و عملکردی آن‌ها شده ‌‌است. در این راستا پژوهش حاضر در پی شناسایی پیشران‌های موثر بر توسعه ‌پایدارِ عرصه میراث جهانی شهر یزد و چگونگی اثرگذاری این عوامل بر یکدیگر می‌باشد. بر این اساس با توجه به هدف، نوع پژوهش کاربردی می‌باشد و روش تحقیق نیز تحلیلی- اکتشافی است. شیوه جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات نیز اسنادی- پیمایشی می‌باشد. هم‌چنین متغیر‌های شناسایی‌شده از طریق روش بارش فکری و با مرور پیشینه ‌پژوهش، مطالعات اسناد فرادست، بازدیدهای میدانی و مصاحبه با خبرگان شناسایی شده و پس از ترکیب و تدقیق و حذف موارد بی‌ارتباط و مبهم، در نهایت 23 عامل نهایی به عنوان پیشران‌های توسعه‌ پایدار میراث‌جهانی شهر یزد در حوزه‌های اجتماعی فرهنگی، اقتصادی، کالبدی- عملکردی و مدیریتی- سازمانی شناسایی شده است. در نهایت 23 عاملِ شناسایی‌شده، با استفاده از روش دلفی و بر پایه‌ی نظرات 15 تن از نخبگان و متخصصین در نرم‌افزار میک‌مک مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج پراکندگی متغیرها در نمودار تاثیرگذاری و تاثیرپذیری متغیرها در نرم‌افزار میک‌مک، نشانگر پایداری سیستم است. در نهایت ده عامل کلیدی با بیش‌ترین امتیاز اثرگذاری و ده عامل کلیدی با بیش‌ترین اثرپذیری مورد شناسایی قرار گرفت. بر همین اساس در نهایت با توجه به اثرگذاری و اثرپذیری مستقیم و غیرمستقیم، هفت عامل کلیدی به عنوان پیشران‌های توسعه آینده بافت تاریخی شهر یزد مورد شناسایی قرار گرفته است، که به ترتیب رویکرد سیاست‌های مدیرتی، امنیت و رفاه اجتماعی، ضوابط و مقررات، سیاست‌های تشویقی، وضعیت خدمات گردشگری، میزان سرمایه‌گذاری، بخش خصوصی و دولتی، تنوع فرصت‌های شغلی، هماهنگی سازمان‌ها، سطح آگاهی و تخصص مدیریت شهری و رویکرد طرح‌های فرادست، راهبردی‌ترین عوامل در جهت توسعه پایدار بافت تاریخی شهر یزد می‌باشند.

کلیدواژه‌ها