ارائه‌‌ی مدل ارزیابی دروس طراحی معماری با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP)

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران (نویسنده مسئول).

2 کارشناسی ارشد معماری، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران.

doi
10.22034/aaud.2022.273728.2428
چکیده

یکی از ارکان اصلی بررسی یادگیری در آموزش معماری، ارزیابی طرح‌‌های معماری دانشجویان است. ارزیابی طرح‌‌ها امروزه به یکی از نارضایتی‌‌های دانشجویان تبدیل ‌شده و بیش‌تر دانشجویان معتقدند این کار به ‌درستی انجام نمی‌‌شود و یا معیار صحیحی برای سنجش آن وجود ندارد و اساتید بیش‌تر با سلیقه‌‌ی شخصی به ارزیابی این دروس می‌‌پردازند. لذا بررسی نحوه‌‌ی مناسب ارزیابی این دروس که مورد توافق اساتید معماری بوده و به روشنی به ابعاد مختلف طراحی معماری بپردازد ضروری به نظر می‌‌رسد. هدف این پژوهش ارائه‌ی روشی کاربردی به‌ منظور ارزیابی دروس طراحی معماری است و دو سؤال اصلی مطرح‌شده در این پژوهش عبارت اند از: 1. در ارزیابی دروس طراحی معماری باید چه عواملی مد‌نظر باشد؟ 2. وزن هر یک از عوامل مؤثر در ارزیابی دروس طراحی معماری به چه میزان است؟ این پژوهش، توصیفی- تحلیلی و از نوع زمینه‌‌یابی (پیمایشی) است. ابزار گردآوری داده‌‌ها منابع کتابخانه‌‌ای، مصاحبه و پرسش‌‌نامه است. وزن‌‌دهی به معیارها و معرف‌‌های ارزیابی دروس طراحی نیز با نظرسنجی از خبرگان (دلفی) و با روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و به کمک نرم‌افزار EC صورت گرفته است. نتایج بررسی نشان داد به منظور ارزیابی کامل دروس طراحی معماری باید ارزیابی توأمان در طول و پایان ترم صورت پذیرد. مقایسه‌‌ی زوجی بین آن‌‌ها نیز بیانگر آن است که ارزیابی مستمر (با وزن 0.645) نسبت به ارزیابی در پایان‌ترم (با وزن 0.335) به ‌مراتب از اهمیت بیش‌تری برخوردار است؛ در ارزیابی مستمر، پیشرفت تحصیلی دانشجویان (با وزن 0.345) و رعایت مسائل اخلاقی و انضباطی (با وزن 0.293) بیش‌ترین اهمیت را به خود اختصاص داده‌اند و در ارزیابی پایان‌ترم نیز توجه به بعد معنایی یعنی ایده و میزان موفقیت در تبدیل آن به فرم و پاسخ‌گویی طرح به نیازهای روحی- روانی کاربران (با وزن 0.445) مهم‌‌تر از سایر ابعاد (فرم و عملکرد) طرح‌‌اند.

کلیدواژه‌ها