فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حصول شناخت از روند طراحی و اتفاقاتی که در جریان فرآیند طراحی معماران حرفه‌ای رخ می‌دهد می‌تواند کمک بزرگی در بالا بردن دانش طراحی داشته باشد. یکی از مسائلی که امروزه در عرصه دانشگاهی و هم‌چنین حرفه‌ای ایران مشاهده می‌‌شود، عدم شناخت کافی از این گونه از مباحث و بهره‌گیری از نتایج این قبیل پژوهش‌ها است. مطالعه خلاقیت در فرآیند طراحی معماران که به خلاقیت موقعیت‌مند مشهور است، بخش قابل توجهی از مطالعات در حوزه فرآیند طراحی را به خود اختصاص می‌دهد. تمامی فرآیندهای طراحی که در مرحله ایده‌پردازی توسط معماران حرفه‌ای طی می‌شود، از میزانِ یکسانی از خلاقیت برخوردار نیستند و مطالعه بر فرآیندهایی که از میزان مطلوب خلاقیت برخوردار هستند قطعاً ارزش بیش‌تری خواهد داشت. پژوهش حاضر، با هدف سنجش میزان خلاقیت در مرحله ایده‌پردازی فرآیند طراحی معماران حرفه‌ای ایرانی شکل گرفته است. در این راستا، مرحله ایده‌پردازی فرآیند طراحی هشت معمار حرفه‌ای ایرانی مورد بررسی قرار گرفت. این معماران در روند ایده‌پردازی خود از دست‌نگاره‌ها که شامل اسکیس‌های دست آزاد و دیاگرام‌ها است، استفاده کرده بودند. روش تحقیق تحلیل پروتکل با استفاده از گونه شفاهی‌سازی عطف به ماسبق و روش تحلیل لینکوگرافی، روش‌های پژوهش در این مطالعه را شکل می‌دهند. تفکر واگرا- همگرا از طریق تحلیل کمّی لینکوگراف و بصیرت‌‌های خلاق از طریق تحلیل ساختار لینکوگراف در فرآیند طراحی معماران مورد سنجش قرار گرفتند. یافته‌‌های تحلیل، میزان مطلوبی از خلاقیت را در روند طراحی بعضی از معماران نشان می‌‌داد. این امر نشان از آن داشت که کنترل تفکر همگرا و واگرا که در یک معمار حرفه‌ای به صورتی ناخودآگاه شکل می‌‌گیرد، می‌تواند نقش بسیار تعیین‌کننده‌ای در مطلوبیت خلاقیت و بالطبع مطلوبیت مرحله ایده‌پردازی روند طراحی داشته باشد.