فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مناسک عزاداری عاشورا به عنوان پایدارترین عامل وحدت اجتماعی و خاطره جمعی مردم از فرهنگ شیعه متبلور شده است؛ در این بین تکایا از جمله فضاهای جمعی هستند که به دلیل باورها و عقاید مردم، برگزاری مراسم آیینی محرم در آن‌ها، نقش اساسی در هویت انسانی طوایف از یک‌سو و از سوی دیگر سبب هویت مکان‌هایی برای تعاملات اجتماعی و تعلق‌زایی و در نتیجه ارتقاء حس مکان، پویایی، ماندگاری در خاطره جمعی مردم شده است. تکایا به عنوان یک فضای فرهنگی- آیینی دارای پتانسیل کمک به روندی است که در آن شیعیان، حس مکان، تعلق و هویت را توسعه دهند و آن‌ها را حفظ نمایند. لذا هدف از پژوهش حاضر، سنجش و ارزیابی ابعاد و مؤلفه‌های حس مکان مؤثر در تکایا است. پژوهش حاضر از حیث هدف، کاربردی و از حیث روش، پیمایشی محسوب می‌شود. جامعه آماری پژوهش ساکنان شهرستان آمل، طایفه اسک از یک ساختار قومی و خویشاوندی در سه اقلیم "کوهستان- لاریجان"، "شهر- آمل"، "دشت و جلگه- روستای اوجی آباد" می‌باشند. که از این‌ بین 261 نفر به عنوان جامعه نمونه به ‌صورت نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. شاخص KMO در این پژوهش برابر 0.943 به دست آمد که نشان از کفایت نمونه‌ها دارد. جهت تجزیه‌ و تحلیل نمونه‌ها نیز از روش هم‌بستگی پیرسون و رگرسیون استفاده ‌شده است. نتایج پژوهش گویای آن است که رابطه مثبت و معنادار بین همه‌ی مؤلفه‌های مؤثر بر حس تعلق به مکان (کالبدی، فعالیتی، اجتماعی و معنایی) و ابعاد حس تعلق به مکان (دل‌بستگی به مکان، هویت مکان، وابستگی به مکان و تعهد به مکان) در جامعه آماری وجود دارد که بیش‌ترین آن مربوط به «مؤلفه‌های کالبدی» و «مؤلفه‌های معنایی» به ترتیب با ضریب رگرسیون 0.408 و 0.273 می‌باشد.