تحلیل ارتباط ساختار فضایی و خوانایی در ساختمان‌های اداری به روش چیدمان فضا، مورد مطالعاتی: ساختمان‌های اداری دهه چهارم بعد از انقلاب

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی ‌شاپور دزفول، دزفول، ایران.

2 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی‌‌شاپور دزفول، دزفول، ایران (نویسنده مسئول).

3 دانشیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
10.22034/aaud.2021.227407.2347
چکیده

هر دوره‌ از معماری ایران دارای سبک و روش ساخت ویژه‌ای بوده است. معماری ایران بعد از وقوع انقلاب اسلامی دچار تغییر و دگرگونی در ساخت‌و‌ساز گشت. خوانایی در فضاهای معماری جز موارد مهم بوده و در ساختمان‌‌های اداری به دلیل مراجعه عموم مردم به این ساختمان‌‌ها خوانایی فضا نقشی موثر بر راندمان و کیفیت فضاهای اداری دارد. با توجه به این که در کتب معماری به بررسی معماری معاصر ایران و بناهای ساخته شده تا قبل از سال‌های 88 پرداخته شده و در سال‌های اخیر بناهای قابل تأمل زیادی ساخته شده بنابراین در اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرِ ﻓﻀﺎﯾﯽ ساختمان‌های اداری طراحی‌شده توسط معماران جوان و نوگرای دهه اخیر انقلاب (1390 تا 1399) مورد بررسی قرار گرفته است. سوال اصلی تحقیق عبارت است از: "ویژگی‌های ساختاری مورد توجه در خوانایی فضاهای اداری طراحی‌شده توسط معماران نوگرای دهه چهارم انقلاب اسلامی ایران کدامند". ﺑﺮای ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻀﺎﯾﯽ از روش ﭼﯿﺪﻣﺎن ﻓﻀﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ و به وسیله نرم‌افزار دپس مپ1 و‌ای گراف2 انجام و به عنوان یک روش برای تفسیر رابطه هم‌بستگی بین ارتباط و هم‌پیوندی در پلان‌ها استفاده شده‌ است. داده‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند و نشان می‌دهد ارتباط معناداری بین دیدپذیری، حرکت طبیعی کاربران، عمق فضا و هم‌پیوندی بر میزان خوانایی وجود دارد. به نظر می‌رسد که معماران نوگرا در طراحی ساختمان‌های اداری بیش‌تر از سه نوع ساختار فضایی شعاعی، مرکزی و شبکه‌ای استفاده نموده‌اند که بیش‌ترین میزان خوانایی به فضاهایی تعلق می‌گیرد که به صورت شعاعی طراحی شدند. در این نوع طراحی میزان ایجاد فضای عمیق به حداقل و در نتیجه میزان دید، حرکت کاربر و هم‌پیوندی فضا افزایش پیدا کرده است و به طور کلی به خوانایی فضاهای اداری در راستای پاسخ‌دهی به نیاز‌های معماری بنا توجه لازم را داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها