فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقشه‌های شناختی به عنوان بازنمایی ادراک فرد از محیط هستند و به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه در برنامه سفر گردشگران دارای اهمیت هستند. شکل‌گیری نقشه‌های شناختی گردشگران با ساختاری متفاوت در گروه‌های سنی مختلف، به دلیل ادراک و انتظارات متفاوت آن‌ها از محیط است. لذا هدف از این پژوهش تحلیل عناصر سازنده نقشه‌های شناختی گردشگران در گروه‌های مختلف سنی است. روش تحقیق متناسب باهدف پژوهش از نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت پیمایشی است، جمع‌آوری اطلاعات با استفاده از روش‌‌های میدانی، پرسش‌نامه، مشاهده و تکنیک نقشه شناختی انجام ‌شده است. اطلاعات از طریق روی‌ هم‌اندازی نقشه‌‌های شناختی گردشگران در گروه‌های سنی مختلف و مقایسه تطبیقی شباهت‌ها و تفاوت‌های ادراکی آن‌ها مورد تحلیل قرا گرفته است. نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران 357 نفر محاسبه شده است و با استفاده از روش نمونه‌گیری سیستماتیک پرسش‌نامه نقشه‌های شناختی ترسیمی به صورت کروکی در محلات پایین خیابان و طبرسی شهر مشهد تکمیل ‌شده است. نتایج پژوهش حکایت از آن دارد که گروه‌های سنی مختلف از جوانی تا پیری ادراک متفاوتی از محیط دارند و نقشه‌های شناختی، بازنمایی ذهنی و برنامه‌ریزی سفر آن‌ها تفاوت دارد. گروه سنی 20 تا 30 سال در تشخیص جهات بسیار توانمند هستند و از استراتژی پیمایشی در تعیین مسیر استفاده می‌کنند. گروه سنی 30 تا 50 سال در تشخیص فاصله با مشکل مواجه هستند، الگوی سفر این افراد به صورت دایره‌ای چند مقصدی و هم انشعابی در اطراف یک مکان مشخص است. دوره 50 تا 65 سالگی دوره پختگی است ولی به دلیل افزایش سن افراد تشخیص جهات با مشکلاتی مواجه است و در گروه سنی 65 سال به بالا الگوی سفر دایره‌ای چند‌مقصدی و هم انشعابی در اطراف یک مکان است.