فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محلات، در پژوهش‌های انجام‌شده در زمینه سرمایه اجتماعی، به عنوان فضای کالبدی شهری مهمی شناسایی شده‌اند که در آن شبکه‌های اجتماعی غیررسمی، فرآیندهای مهم برای رفاه و کیفیت زندگی را ایجاد می‌کنند نظریه‌پردازان عقیده دارند که گرچه سرمایه اجتماعی صریحا دارای بعد فضایی نیست؛ اما، گرایش قوی به حس مکان به ویژه حس محلی دارد. درک رابطه سرمایه اجتماعی با فرض این که تعامل اجتماعی در سطح محلی رخ می‌‌دهد، مبنایی برای انسجام اجتماعی است.لذا، دل‌بستگی عاطفی ساکنان به محله مشارکت مدنی را تحریک می‌‌کند و آگاهی از نقاط قوت و مشکلات آن را تسهیل می‌‌کند. حس مکان دارای بعدی غیرمادی است و می‌‌تواند احساس و ادراکی را در فرد ایجاد کند که بر حضور و سرمایه اجتماعی او تاثیر گذارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی رابطه بین حس مکان و مولفه‌‌های سرمایه اجتماعی ساکنین شهر تهران انجام شد. در یک طرح توصیفی- هم‌بستگی 300 نفر از ساکنین محله‌‌های سعادت‌‌آباد، نازی‌‌آباد و نارمک به روش نمونه‌‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند و به پرسش‌نامه خودتنظیم پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از روش آمار توصیفی و ضریب هم‌بستگی پیرسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین حس مکان و مولفه‌‌های سرمایه اجتماعی به طور کلی رابطه مثبت و معنی‌‌دار وجود دارد. اما، به تفکیک محله، بین مولفه‌‌ حس مکان و سرمایه اجتماعی در محله سعادت‌‌آباد رابطه‌‌ی معنی‌‌داری وجود نداشت و در دو محله نازی‌‌آباد و نارمک رابطه مثبت و معنی‌‌دار مشاهده شد. از میان مولفه‌‌های سرمایه اجتماعی، مولفه مشارکت غیررسمی خیریه‌‌ای بیش‌ترین هم‌بستگی با حس مکان را نشان داد. مولفه جریان اطلاعات کم‌ترین رابطه را با حس مکان داشت. ارزیابی این روابط می‌‌تواند به متخصصان شهرسازی کمک کند تا زمینه را برای ارائه راهکارهایی جهت بهبود و کارآمدی فضاهای عمومی شهری و مداخلات برای افزایش سرمایه اجتماعی فراهم کنند.