فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مکان سازی از جمله موثرترین رویکردها در فرآیند طراحی شهری است که بر تبدیل فضاهای شهری به مکان های ارزشمند و با کیفیت های ویژه تاکید می کند. این در حالی است که در یک بافت شهری وجود تنها یک مکان دارای کیفیت کافی نیست؛ بلکه به مجموعه ای از این مکان ها نیاز است. شناسایی مکان ها، کیفیت بخشی بهتر به بخش های کلیدی موجود در بافت و نیز برقراری پیوند موثر میان مکان ها را می توان از اهداف اصلی مکان سازی دانست. مقاله حاضر با هدف واکاوی مولفه ها و اصول مکان سازی جهت پیوند مکان ها در دو بخش به روش توصیفی-تحلیلی ارائه شده است. در بخش اول، مولفه ها و چارچوب مفهومی مکان سازی استخراج و در بخش دوم کاربست آن در بخش هایی از دو بافت همجوار- قدیم و میانی- شهر مشهد بررسی شده است. انتخاب دو بافت با ویژگی های متمایز ضمن آن که زمینه ی مناسب برای تقویت کیفیت ها و پیوندهای مکانی میان دو بافت را در ارتباط و اتصالی مناسب فراهم نموده، فرصت های گسترده ای نیز برای کاربرد انواع مکان سازی ایجاد کرده است. اولین گام در مکان سازی به عنوان اقدامی مشارکتی و فرآیند محور، جستجوی مکان هاست. دو شرط ابتدایی در شناسایی مکان ها، عمومی بودن و وجود یک معنای مشترک جمعی برای مکان می باشد. بر همین اساس ترکیبی از تکنیک های بازی مکان و مکان سنجی در قالب پرسشنامه و مصاحبه های عمیق، تکنیک سوات و نقشه نگاری مکان ها بر مبنای دیدگاه بیرون (مشاهده گر) و درون (تجربیات روزمره زندگی افراد) کاربرد داشته است. دستاوردهای پژوهش بیانگر آن است که آن دسته از فضاهای شهری که به عنوان مکان شناسایی شده اند، مکان هایی با قابلیت آدرس دهی، خاطره انگیزی، ویژگی های خاص، دارای جاذبه و موردعلاقه افراد و با فعالیت ها یا الگوهای رفتاری ویژه است. در گام بعد، چگونگی تبدیل این مکان ها از یک مکان معمولی به مکانی موفق با ویژگی های منحصربه فرد و نیز پیوند مکان ها به یکدیگر و به مردم، پیوند مکان-مکان/پیوند مکان- مردم، به شکل الگوهای طراحی ارائه و سپس در قالب تعیین هدف و نقش در حوزه های طراحی اعمال شده است.