امکان سنجی احداث فضای عمومی شهری در شهرک مسکونی مهاجران اراک مبتنی بر نظریة حق به شهر
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
2 کارشناس ارشد معماری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/aaud.2021.224950.2168چکیده
آنچه در برنامه ریزی توسعه شهرک های حومه ای مهاجرپذیر شهرهای صنعتی حائز اهمیت است؛ آن که ابعاد جامعه شناختی، روان شناختی و فرهنگی شهر باید همزمان و متناسب با توسعة ابعاد فیزیکی و کالبدی آن، رشد کند تا مکان زیستیِ پاسخده به همة ابعاد وجودی انسان ها به مثابه شهروندان خلق شود. در این پژوهش، تلاش شده است تا به ابتنای نظریه حق به شهر، مکان بهینه برای ایجاد فضای باز عمومی شهری، متناسب با نیازهای جامعة هدف، در شهرک مهاجران اراک تحلیل و پیشنهاد گردد. بدین منظور، به اتکای رویکرد تحقیق کیفی و بهره مندی از طرح تحقیق استنتاج قیاسی- تطبیقی، نخست چارچوب نظری تحقیق و مؤلفه های حق به شهر از مطالعات کتابخانه ای حاصل شد و سپس با توزیع پرسش نامه در میان ساکنان شهرک و نخبگان دانشگاهی، معیارها و زیرمعیارهای احصاشده، به روش تحلیل سلسله مراتبی وزن دهی شد. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد از میان گزینه های موردبررسی که از پژوهش های میدانی انتخاب شده بودند، سایت الف با وزن نهایی 333 .0 مناسب ترین مکان ارزیابی شد. در میان معیارها، نفوذپذیری سایت با وزن 375 .0 و در میان زیرمعیارها، شبکه معابر و دسترسی به سایت بیشترین تأثیر را داشته است. در معیار هویت و سرزندگی، مشخصةحضورپذیری فضا با وزن 257 .0، در معیار خوانایی، مؤلفة امکان راهیابی با وزن 290 .0 و در معیار پویایی و سازگاری، مشخصة تداوم زندگی ساکنان محلات از گذشته تا حال با وزن 360 .0 بیشترین نقش را داشته است. بر این اساس پیشنهاد می گردد در طرح توسعة شهرک نوساز مهاجران اراک، فضاهای باز عمومی به مثابه یکی از ارکان اصلی طرح پرداخته شود. همچنین یکتاسازی و یگانه بودن، طراحی منحربه فرد، نشانه ها و نمادهای خاص برگرفته از فرهنگ زمینه از مهم ترین اصول طراحی این فضاها در راستای هویت بخشی به این گونه بافتهاست چراکه ساکنان در اظهارات خود هویتمندی و تشخص فضاهای عمومی و مسکونی را به مثابه نوعی محله گرایی در ذهنیت تاریخی شان مد نظر داشته اند.