فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با افزایش قیمت زمین و کالایی شدن آن در دوران معاصر، مساحت خانه‌ها رفته‌رفته کم‌تر شده است و خانه‌های حیاط‌دار به واحدهای کوچک آپارتمانی تبدیل شده است. ازاین‌رو، رابطه ساکنان خانه‌ با طبیعت در حیاط و نیز با فضای بیرون از خانه به‌مثابه فضای عمومی دچار تحولات ماهوی شده است. معماری مسکونی معاصر ایران، در گذار از سنت به مدرنیته بیش از هر چیز نسبت خود با محیط بیرون را بازتعریف کرده و نحو جدیدی از گسست و پیوند دیالکتیکی را آزموده است. بنابراین، پرسش از نسبت بین پارامترهای گسست و پیوند با الگوهای شاخص مسکن معاصر تهران، مبتنی بر نقش فضاهای باز و بسته مطرح می‌شود. هدف از انجام این پژوهش بررسی رابطه‌ پارامترهای گسست و پیوند در الگوهای شاخص معماری مسکونی معاصر تهران شامل سه الگوی سنتی (حیاط مرکزی‌های اوایل قاجار)، سنتی- معاصر (ویلایی‌های حیاط یک‌طرفه پهلوی اول و دوم) و معاصر (آپارتمان‌های بعد از انقلاب) است تا بر این اساس بتوان دیالکتیک گسست و پیوند را در فضاهای باز و بسته تبیین نمود. با استفاده از روش تحقیق توصیفی با رویکرد کیفی، پارامترهای گوناگون گسست و پیوند خانه‌های تهران و ویژگی‌های چیدمان فضا از مطالعات کتابخانه‌ای معتبر شناسایی شده است. سپس رابطه‌ میان پارامترهای گوناگون گسست و پیوند و شاخص‌های چیدمان فضا از طریق استدلال منطقی بررسی شده است. ذیل قضیه‌ تجربی استدلال منطقی، تحلیل نمونه‌های موردمطالعه، از طریق قیاس زوجی در فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی در نرم‌افزار اکسپرت چویس و ذیل قضیه‌ تحلیلی، از طریق تحلیل نمونه‌ها در نرم‌افزار دپث مپ، پارامترهای گسست و پیوند بر سه الگوی اصلی از طریق تکنیک چیدمان فضا، موردسنجش قرار گرفته است. نتایج حاصل از تحلیل‌ها نحوه تعامل انسان ایرانی با طبیعت در فرآیندهای مدرن شدن را نشان می‌دهد و می‌رساند که فضای باز و نیمه‌باز واحدهای مسکونی، ماهیت خویش را نسبت به گذشته از دست داده است.