تأثیر فرهنگ بر فرم خانههای بومی شمال ایران، مورد مطالعاتی: خانههای بومی بابل و بابلسر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
2 دانشیارگروه معماری و شهرسازی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/aaud.2020.179004.1856چکیده
معماری بومی هر منطقه تحت تأثیر اقلیم، فرهنگ و معیشت مردم شکل میگیرد؛ بر همین اساس ﺷﻜﻞ ﺧﺎﻧﻪها در این مناطق تحت تأثیر ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﻌﺪدی میباشد ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ این عوامل از لحاظ ﻣﻴﺰان اﻫﻤﻴﺖ و اثرﮔﺬاری در ﻳﻚ ﺳﻄﺢ ﻗﺮار نخواهند داشت. ﻳﻜﻲ از ﻣﻬمترﻳﻦ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎ، فرهنگ میﺑﺎﺷﺪ. با بیان این مشکل هدف اصلی این پژوهش بررسی شناخت و معرفی برخی از ویژگیهای معماری بومی و فرهنگی مساکن شمال ایران در گذشته جهت بهرهبرداری در خانههای معاصر میباشدکه براساس دو نگرش بومی و فرهنگی مورد بررسی قرار میگیرد. برای دستیابی به اهداف پژوهش با روش ترکیبی نمونههای موردی با برداشت میدانی خانههای بومی روستایی حوزه مرکزی استان مازندران در شهرستانهای بابل و بابلسر، مورد بررسی قرار گرفته شد. جهت تعمیم هر چه بهتر نتایج دادههای بهدست آمده از مطالعات بررسی شده بر روی نمونهها، آنها را به صورت تصادفی و در منطقههایی که پراکندگی مناسب برای پوشش دادن کل منطقه را داشته باشد، انتخاب شدند و نیز در روش کیفی با مطالعه مردمشناسی از طریق مصاحبه با ساکنان این خانهها، به مؤلفههای فرهنگی و سبک زندگی تأثیرگذار بر فرم خانهها پرداختیم و در نهایت نتایج به صورت جداولی که در آنها مقوله فرهنگ در ارتباط با شکل خانه مشخص شده، ارائه شد؛ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮرﺳﻲ روی ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎی ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ در ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ ﻣؤﻳﺪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺸﻒ ﻧﺤﻮه ﺗﺄﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮی ﺷﻜﻞ ﺧﺎﻧﻪ از ﻓﺮﻫﻨﮓ در ﮔﺮو ﺷﻨﺎﺧﺖ وﺟﻮه ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﺤﺘﻮاﻳﻲ ﻓﺮﻫﻨﮓ و ارﺗﺒﺎط آنﻫﺎ ﺑﺎﻫﻢ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. اﻳﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻠﺴﻠﻪﻣﺮاﺗﺒﻲ از دروﻧﻲترین ﺳﻄﺢ ﺗﺎ ﺑﻴﺮوﻧﻲﺗﺮﻳﻦ ﺳﻄﺢ، ﺑﺎ ﻫﻢ ارﺗﺒﺎط داﺷﺘﻪ و در ﻣﻌﻤﺎری ﺧﺎﻧﻪ ﺷﻜﻞ و ﺟﻬﺖ ﻣﻲدﻫﻨﺪ.