هسپریدین، یک عامل مهارکننده رشد سلولهای سرطانی از طریق مسیر آپوپتوز
نویسندگان
1 دانشیار گروه فارماکولوژی، مرکز تحقیقات فارماکولوژی گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشیار گروه فارماکولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
3 دانشجوی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار
4 کارشناس ارشد زیستشناسی پزشکی، مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
5 کارشناس ارشد هماتولوژی، مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
6 علوم پزشکی دکتری ایمونولوژی، مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران سبزوار
7 استادیار گروه علوم تشریحی، مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
8 استادیار گروه فارماکولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران
9 کارشناس ارشد پرستاری داخلی جراحی، معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران.
doi
10.30468/jsums.2024.7753.3048چکیده
زمینه و هدف: سرطان بهعنوان یک مشکل مهم بهداشت جهانی مطرح است. داروهای شیمیدرمانی مورداستفاده در درمان سرطان، عوارض جانبی نظیر سرکوب مغز استخوان، ریزش مو، ضایعات گوارشی، مقاومت دارویی، اختلال عملکرد عصبی و مسمومیت قلبی دارند. فلاونوئیدها ترکیبات فعال زیستی هستند که در بیشتر گیاهان یافت میشوند و تأثیرات مفیدی بر بافتهای مختلف سرطانی دارند. هسپریدین بهعنوان یک فلاونوئید در خانواده مرکبات یافت میشود. در این تحقیق، تأثیرات ضدسرطانی هسپریدین بر ردههای سلولی سرطانی مختلف ازجمله تومور مدولاری آدرنال (فئوکروموسیتوم) (PC12)، آدنوکارسینوم کولون (SW48)، سرطان پروستات (DU145) و کارسینوم سلول سنگفرشی مری (KYSE30) بررسی شد.مواد و روشها: سلولها با غلظتهای مختلف هسپریدین (100-0.75 میکرومولار) به مدت 24، 48 یا 72 ساعت تیمار شدند و بقای سلولها با روش MTT ارزیابی شد. بیان ژنهای Bax ،Bcl-2 و کاسپاز3 نیز با استفاده از RT-PCR اندازهگیری شد. همچنین، ارزیابی آپوپتوز سلولی نیز با روش فلوسایتومتری انجام شد.یافتهها: نتایج نشان داد که هسپریدین از تکثیر سلولهای سرطانی مختلف جلوگیری میکند. همچنین نتایج فلوسایتومتری نشان داد که هسپریدین میتواند آپوپتوز سلولی را افزایش دهد که این موضوع با نتایج بیان ژن تأیید شد. هسپریدین بهطور معناداری بیان ژن bcl-2 را کاهش داد در حالی که موجب افزایش بیان Bax و Caspase-3 گردید.نتیجهگیری: بهنظر میرسد هسپریدین بهعنوان یک فراورده طبیعی میتواند در درمان انواع سرطانهای انسانی در ترکیب با داروهای شیمیایی مورد استفاده قرار گیرد.
