مطالعه تطبیقی خانههای تاریخی و معاصر کرمانشاه به منظور شناسایی شیوههای توانمندسازی خرد فضاها
نویسندگان
1 استاد گروه معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشیار،گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/aaud.2020.173316.1819چکیده
فضا بهعنوان جوهره معماری نیازمند شیوههایی جهت تقویت و استفاده بهینه از خرد فضاها است که از آنها بهعنوان شیوههای توانمندسازی خرد فضا یاد میشود. شیوههایی که جامعهها در زمان و مکان مشخص، برای توانمندسازی فضا در تعامل با سرزمین، تاریخ و توانهای محیطی و همچنین شیوه زندگی خود استفاده کردهاند. هدف این پژوهش بررسی شیوههای توانمندسازی خرد فضاها در خانه میباشد؛ تا در این شیوهها، راهکارهای مؤثر برای بهبود کیفیت مسکن معاصر بهدست آید. این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این پرسشها است: شیوههای توانمندسازی خرد فضاها کدامند؟ شیوههای توانمندسازی خرد فضاها در خانههای تاریخی و معاصر به چه شکل میباشد؟ چه راهکارهایی برای استفاده از شیوههای توانمندسازی خردفضاها در مسکن امروز وجود دارد؟ این تحقیق به روش کیفی انجام شده و برای ارزیابی نهایی از تحلیل دادهها بهره گرفتهاست. این مطالعه ابتدا به باز تعریف مفاهیم و روشهای توانمندسازی خرد فضاها میپردازد و در ادامه با برگزیدن خانههای دوره قاجاریه، پهلوی و معاصر از سه بافت کهن، میانی و جدید شهر کرمانشاه بهعنوان منبع و با مطالعات میدانی و حضور در این خانهها به بررسی خردفضاها و بررسی تطبیقی این خانهها پرداخته است.در این مسیر از مطالعات اسنادی و کتابخانهای و تحلیل نقشهها استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که تفاوت معماری سنتی و معماری امروزی در چگونگی طراحی همگرا و واگرا در عناصر معماری میباشد. سازمان فضایی خانه که در خانههای سنتی بهصورت همگرا، جوانب گوناگونی ازجمله پاسخگویی به شیوه زندگی، ایجاد تنوع نوری و چشماندازی، برقراری ارتباط متقابل با طبیعت و تأمین ایستایی و آسایش را نظام میبخشید و یکپارچه میساخت، در خانههای معاصر به سمت واگرایی سوق داده میشود. شیوههای طراحی همگرا مستلزم استفاده از شیوههای توانمندسازی خردفضاهاست