بازنمایی ذهن روستاییان در خصوص معماری مسکن بازسازی شده پس از زلزله، مورد مطالعاتی: روستای کنزق اردبیل
نویسندگان
1 استاد گروه مرمت معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
2 استادیار گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.22034/aaud.2019.194730.1946چکیده
مسکن در مجموعه بافت روستا بهعنوان یک جزء از هویت کلی روستا و ایفاگر نقشی چند کارکردی است. فرآیند بازسازی مسکن روستایی پس از تخریب گسترده روستاها در زلزلههای چند سال اخیر ایران، موضوع مهم و قابل توجه توسط طراحان و برنامهریزان مسکن روستایی کشور است. در این میان، جلب مشارکت مردم، نتایج مثبتی را در انطباق طرحهای معماری پیشنهادی برای بازسازی مسکن با نیازها، خواستهها، محدودیتها و امکانات از منظر ذهن روستاییان به دنبال دارد. هدف این پژوهش توجه به ذهنیت ساکنین روستای کنزق به منظور آگاهی از وجوه و عوامل تأثیرگذار بر طرح مسکن بازسازی شده پس از زلزله، از منظر روستاییان است. در این پژوهش با بهرهگیری از روشهای کتابخانهای و برداشت میدانی برای شناخت وجوه مسکن روستایی و نیز با استفاده از روش تحقیق کیو1 و مصاحبه با ساکنین روستا، ذهنیت روستاییان و دغدغههای آنها در فرآیند بازسازی مسکن روستا، شناسایی و اولویتبندی شد. طی استخراج گزارهها و مرتبسازی آنها توسط افراد و در نهایت تحلیل آماری در نرمافزار SPSS، افراد با همبستگی بالا در دو دسته قرار گرفتند. ذهنیت دسته اول شامل گزارههای مرتبط با بافت و کاربریهای عمومی روستای کنزق و تصمیمات کلی در خصوص بازخوردهای جمعی و عمومی محیط روستا و جانمایی کاربریها در بافت روستا است که تحت عنوان فاکتور عوامل محیطی مطرح شد و ذهنیت گروه دوم بیانگر اولویت گزارههای مربوط به طراحی مسکن روستایی و مسائل مرتبط با فضاهای داخلی مسکن و بیشتر بیانگر بازخوردهای خصوصی خانوار، پلان معماری خانه، ارتباط فضاهای داخل و موارد مشابه میباشد که در قالب فاکتور عوامل کالبدی مورد بررسی قرار گرفت. طراح با استفاده از ذهنخوانی و مشارکت روستاییان در فرآیند طراحی، میتواند با تحلیل و مقایسه نظرهای زلزلهزدگان در جهت درک نیازها و خواستههای حقیقی آنها، موجب ارتقای رضایتمندی و موفقیت در امر بازسازی شود.
