فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناخت همه‌جانبه فرم شهری، گام مؤثری در موفقیت برای تدوین برنامه‌ها و طرح‌های نوین شهری خواهد بود. ازآنجایی‌که تحلیل فرم- ریخت‌شناسانه شهری دیدگاه جامع‌تری از شهر را برای طرح‌های توسعه درون‌زا و برون‌زای شهری ایجاد می‌کند، در این پژوهش هدف بررسی مطالعات صورت‌گرفته در حوزه فرم- ریخت شهری و دسته‌بندی آن‌ها در قالب روش‌های کمی وکیفی، همچنین معرفی رویکردها و تکنیک‌های آن است.  ازاین‌رو با بررسی سیر تطور فکری نظریه‌پردازان، با تأکید بر مبانی نظری اندیشمندان متأخری چون «مودون، اولیویرا و کروپف»، به ارائه یک دسته‌بندی جامع از مطالعات کمی و کیفی حوزه ریخت‌شناسی شهری پرداخته، رویکردها و تکنیک‌های تحلیلی هر یک بیان می‌شود. سپس در چارچوب مفهومی پژوهش بر اساس این مطالعات، به معرفی عناصر سازنده و تحلیل ارتباطات سازنده فرم-ریخت شهری پرداخته می‌شود. محله درب باباطاهر واقع در هسته تاریخی خرم‌آباد، باوجود چند اثر تاریخی و پتانسیل بالا برای مبدل شدن به قطب گردشگری- تاریخی شهر، با عدم توجه به ارزش‌ها و کیفیت‌های کالبدی- فضایی مواجه است. پژوهش برحسب هدف کاربردی است و راهبردهای دستیابی به اهداف آن، آمیخته (کمی و کیفی) است. روش کیفی با مطالعات اکتشافی و تکنیک تحلیل محتوای جهت‌دار صورت گرفته است. این پژوهش با دسته‌بندی رویکردهای مطالعاتی فرم-ریخت‌شناسانه شهری و ارائه تکنیک‌های متناسب با هر رویکرد و تحلیل محتوای اندیشه‌ای آن، به استخراج ابزار شناختی و روش‌های تحلیلی پرداخته است. از تکنیک تحلیل شبکه شهری (UNA) برای تحلیل مورد مطالعاتی بهره گرفته‌شده و با استفاده از پنج تابع «دسترسی، جاذبه، بینابینی، مجاورت و مستقیم‌بودن» در تحلیل شبکه‌ای به بررسی فضای جریان‌ها در محله موردمطالعه پرداخته می‌شود. یافته‌های پژوهش حاکی این مطلب است که می‌توان به کمک تلفیقی از طراحی تکمیلی و توسعه درون‌زا و طراحی انطباقی با حفظ عناصر ریختی و ویژگی‌های اصلی بافت، بر مبنای احترام به گذشته ارزشمند فضایی، به تقویت و تثبیت شخصیت فرم محله‌های شهری در بافت‌های تاریخی دست‌یافت.