فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیاده‌راه‌ها به دلیل نقش عملکردی، اجتماعی و فرهنگی ویژه، از مهم‌ترین فضاهای شهری برای گذران اوقات فراغت و فعالیت‌های اجتماعی است. به همین دلیل خیابان‌ها و فضاهای باز مرکز شهرها، قابلیت بالایی برای تبدیل‌شدن به پیاده‌راه دارند. هدف از پژوهش تبیین معیارهای امکان‌سنجی تبدیل خیابان‌ به پیاده‌راه در هسته مرکزی شهر بابل است که ابتدا به روش استدلال منطقی انجام‌شده و بر اساس مبانی نظری و تجارب جهانی، معیارهای لازم تدوین‌ و پس از تدقیق و بومی‌سازی به روش روایی صوری، نهایی و رتبه‌بندی شده‌اند. سپس در مرکز شهر بابل با استفاده از معیارهای به‌دست‌آمده و روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP)، خیابان‌های مناسب برای تبدیل‌شدن به پیاده‌راه مشخص و اولویت‌بندی شده‌اند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که در امکان‌سنجی پیاده‌راه دو نوع معیار مهم است: اول معیارهای لازم که شامل دو  معیار «غالب‌بودن نقش اجتماعی بر نقش جابه‌جایی و دسترسی و امکان انتقال نقش جابه‌جایی و دسترسی به خیابان‌های اطراف (حفظ پیوستگی شبکه‌های اصلی سواره)» و «شیب طولی متوسط کم‌تر از 5 درصد» است و نبود آن‌ها مانع از تبدیل خیابان به پیاده‌راه می‌شود. دوم شامل معیارهای «وجود لبه‌های جذاب در خیابان»، «وجود فعالیت اختیاری و اجتماعی در خیابان»، «جمعیت و تعداد مناسب پیاده»، «وجود جذابیت‌های مهم در داخل و یا فاصله 500 متری از خیابان»، «وجود عناصر مهم ماندگار در ذهن مردم، در داخل خیابان (نشانه بصری و گره فعالیتی)»، «دسترسی به ایستگاه حمل‌ونقل عمومی حداکثر در فاصله 500 متری از خیابان»، «وجود پارکینگ عمومی حداکثر در فاصله 500 متری از خیابان»، «نفوذپذیری مناسب خیابان»، «وجود پوشش گیاهی در خیابان» و «سکونت در خیابان و یا اطراف آن» هستند که نبود یکی از آن‌ها مانع از تبدیل خیابان به پیاده‌راه نمی‌شود؛ اما وجود آن‌ها در ایجاد پیاده‌راه موفق و اولویت‌بندی آن‌ها بسیار مهم است و می‌توانند پس از ایجاد پیاده‌راه با طراحی خوب تقویت یا ایجاد گردند. در مرکز شهر بابل، خیابان آیت‌الله سعیدی به دلیل داشتن اکثریت معیارهای ذکرشده، مناسب‌ترین خیابان برای تبدیل‌شدن به پیاده‌راه است و می‌تواند مکان مناسبی برای آغاز شبکه پیاده‌راهی باشد.