فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعلق و پیوندجویی از جمله اساسی‌ترین نیازهای انسان در تعامل با فضا است. تعامل عاطفی با مکان، سبب معنابخشی به مکان شده و کیفیت تجربه مکان را ارتقاء می‌دهد. فضاهای دانشگاهی از جمله مکان‌هایی هستند که وجود و ارتقاء تعلق مکانی در آن‌ها می‌تواند به بهبود کیفیت آموزشی منجر شود. یکی از متغیرهای کالبدی مهم در فضاهای آموزشی، آسایش بصری نوری می‌باشد. در این راستا، در پژوهش حاضر نقش مؤلفه‌های آسایش بصری نوری در تعلق مکانی دانشجویان مورد ارزیابی قرار گرفت. جهت ارزیابی نه کلاس درس از سه دانشکده از دانشگاه صنعتی شاهرود به‌عنوان مورد مطالعاتی انتخاب شدند. سنجه‌های اصلی شامل خیرگی و شدت روشنایی، شدت درخشندگی و رنگ بودند. پرسشنامه‌ای محقق ساخته از 385 نفر از دانشجویان تکمیل شد و با استفاده از روش تحلیل همبستگی اسپیرمن در نرم‌افزار SPSS20 بررسی شدند. نتایج نشان داد که از 57 مؤلفه مرتبط با آسایش بصری نوری، 24 مؤلفه با تعلق مکانی رابطه معنی‌دار داشتند. صندلی و چیدمان نامناسب آن (0.147-) بیش‌ترین سهم را در تبیین تعلق مکانی داشته و چراغ با ارزش همبستگی 0.086، پنجره با ارزش 0.082- و عوامل غیر کالبدی با ارزش 0.0287 در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. این مسأله نشان‌دهنده این است که هر چند جهت‌گیری ساختمان در نگاه اول به نظر تعیین‌کننده به نظر می‌رسد، با این حال در ادراک ذهنی افراد در مراتب آخر قرار می‌گیرد و در واقع چیدمان صندلی و دید به تابلو درجه اهمیت بالاتری به خود می‌گیرند. مکان‌گزینی و اهمیت صندلی صرفاً به‌خاطر دید به تابلو نبوده، بلکه بیش‌تر به علت تفاوت در کم و کیف شاخص‌های نوری در مکان‌های مختلف در کلاس می‌باشد که در ادراک ذهنی افراد نیز تأثیر می‌گذارد.