تحلیل اثرات کاربری اراضی و شبکه حمل‌ونقل بر انتشار گازهای گلخانه‌ای با رویکرد شهر کم‌کربن

نویسندگان

1 کارشناسی‌ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 کارشناسی‌ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/aaud.2021.142938.1638
چکیده

امروزه اثرات ناشی از تغییر اقلیم در جهان به اندازه‌ای ملموس است که توجه جامعه جهانی را به خود جلب کرده است. گسترش این پدیده موجب افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای شده است. از سوی دیگر شهر کم‌کربن مفهومی است که ذهن جامعه جهانی را به خود معطوف داشته است. همچنین برنامه‌ریزی کاربری اراضی به سبب تعیین نحوه استفاده از اراضی شهر و تقاضای سفر، بر روی انتشار گازهای گلخانه‌ای تأثیر می‌گذارد، لذا با تدوین معیارهایی جهت کاربست اصول شهر کم‌کربن در فرآیند برنامه‌ریزی کاربری زمین و حمل‌ونقل، می‌توان به این مهم دست یافت. به‎علاوه مقوله شهرهای جدید، در سال 1368 در ایران مطرح شد. در پی این سیاست، شهرهای جدیدی پیرامون کلانشهر تهران طراحی شدند که از مهم‌ترین این شهرها می‌توان به شهر جدید هشتگرد اشاره نمود که علی‌رغم معضلات متعدد از جمله عدم وجود سیستم‌های یکپارچه حمل‌ونقل و برنامه‌ریزی صحیح کاربری زمین، نتوانسته در دستیابی به اهداف خود موفق عمل نماید. در این پژوهش، ابتدا مبانی نظری شهر کم‌کربن مورد بررسی قرارگرفته سپس، برای 35 هکتار از اراضی بکر شهر جدید هشتگرد، سه سناریو پیشنهاد شده و با اندازه‌گیری میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای، توسط نرم‌افزار Communityviz، تولید گازهای گلخانه‌ای محاسبه شده است. جهت تحلیل دقیق‌تر معابر، از تکنیک تحلیل چیدمان فضا استفاده می‌شود. یافته‌ها نشان‌دهنده وجود ارتباط مستقیم بین فرم شبکه معابر، کاربری اراضی و تولید گازهای گلخانه‌ای است که با اعمال تغییر در فرم شبکه معابر، توسعه حمل‌ونقل یکپارچه و تغییر در پراکنش کاربری‌ها می‌توان تا 41 درصد انتشار گازهای گلخانه‌ای در بخش حمل‌ونقل را کاهش داد.

کلیدواژه‌ها