فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نمای مسکن از طریق نظام پیچیده‌ای از«نشانه»ها، ویژگی‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ساکنین خویش را نشان داده و تصویری کلیشه‌ای در ذهن مخاطبان شکل می‌دهد. از طرفی، جمعیت‌هایی که وضعیت اجتماعی- اقتصادی نسبی پایین‌تری دارند، به‌طور مداوم برچسب زده شده و متمایز می‌شوند که نابرابری در جامعه را تشدید می‌کند. از آنجا که ارزیابی بیرونی یک خانه با ویژگی‌های عینی آن در ارتباط است، هدف پژوهش یافتن ارتباط بین عوامل طراحی نمای مسکونی و استیگما1 است که می‌تواند ادراکات مخاطب را درباره یک منطقه یا ساختمان تغییر دهد. در این راستا، پژوهش حاضر به بررسی نماهای مسکونی منطقه چهار تهران با استفاده از روش تحقیق ترکیبی2 پرداخته است. جامعه مورد مطالعه متخصصین رشته معماری بوده که با نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند. ابتدا با روش اسنادی مفاهیم مرتبط با ادراک محیط، نشانه‌شناسی و پدیده استیگما بررسی و چارچوب مفهومی پژوهش تدوین شد. سپس پرسشنامه‌ای حاوی عوامل عینی نمای مسکونی جهت رتبه‌بندی تأثیرشان بر ادراک طبقه ساکنین در اختیار 22 متخصص قرار گرفت. در مرحله بعد با روش توصیفی، 40 تصویر نمای مسکونی توسط متخصصین، مورد قضاوت قرارگرفت. تحلیل عامل اکتشافی داده‌ها، چهار عامل مؤثر در شان ادراک شده از نمای مسکن را به‌دست داد که شامل مصالح و طراحی (جزییات) نما، بازشو و الحاقات نما، بالکن و تناسبات نما، سبزینگی و ابعاد نما است. تصاویر نیز طبق نمره متخصصین، واکاوی شد. در نهایت با تحلیل هر دو آزمون (تصویری و پرسشنامه)، راهکارهایی جهت کاهش استیگمای نمای مسکن گروه ضعیف‌تر ارائه شد.