رابطه ترجیحات بصری مسافران ایستگاههای مترو و طراحی داخلی فضای آنها، مورد مطالعاتی: ایستگاههای مترو تبریز
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
2 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/aaud.2019.171632.1811چکیده
امروزه سیستم حملونقل عمومی بهخصوص مترو، در دنیا اهمیت خاصی دارد، هرچند ساخت آن در کشورهای در حال توسعه و ایران جدید بوده که متأسفانه معیارهای خاصی برای ساخت آنها از نظر ساختار فضایی و طراحی وجود ندارد. اخیراً در فرآیند ساخت اکثر ایستگاههای مترو، بحث کمیت بیشتر از کیفیت در اولویت قرار گرفته و طراحی مناسب و متناسب با آنچه که مردم میخواهند از اهمیت پایینی برخوردار بوده است. یکی از اهداف نهایی معماری داخلی ایجاد یک محیط منحصر بهفرد ساخته دست انسان است. این پژوهش با تکیه بر نظریه پردازش اطلاعات کاپلان که متشکل از چهار متغیر «خوانایی، پیوستگی، پیچیدگی و رمزآلود بودن» است، به شناسایی ترجیحات بصری افراد در فضای داخلی ایستگاه مترو پرداخته است. با استفاده از روش تحقیق کمی- پیمایشی، پرسشنامههای تصویری و متنی توسط اعضای نمونه آماری شامل 306 نفر حاضر در شش ایستگاه مترو خط یک تبریز، تکمیل شد و با استفاده از نرمافزار آماری SPSS رابطه بین متغیرهای تحقیق و عوامل تأثیرگذار بر ترجیحات بصری مسافران مترو مورد بررسی قرار گرفت. طبق نتایج بهدست آمده در رابطه با فضای داخلی ایستگاهها، ساختار فضایی رمزآلود بودن بیشترین و ساختار فضایی پیوستگی کمترین عنوان ترجیحی را در بین چهار ساختار فضایی کسب نمودند. فرم نرم، نورپردازی غیرمستقیم و سرد، ترکیب رنگ خنثی و گرم، ترکیب متریال آجر، چوب و شیشه بهعنوان مشخصههای فیزیکی تأثیرگذار در طراحی ایستگاههای مترو شناسایی شدند، در حالیکه فرم منظم، نورپردازی مستقیم، رنگهای روشن و ترکیب متریال سنگ، سرامیک و شیشه از مشخصههای فیزیکی با تأثیرگذاری کم در این نوع طراحی هستند. معیارها و الگوهای بهدست آمده مربوط به طراحی مترو و ساختارهای فضایی میتواند بهعنوان ابزاری در اختیار مدیران، طراحان شهری و سازمان قطار شهری قرار گیرد.
