ارزیابی ادراک بصری متخصصان و غیرمتخصصان فضاهای شهری بومی شهر دزفول بر مبنای تئوری گشتالت
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران.
2 کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران.
3 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران
4 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران.
doi
10.22034/aaud.2020.134896.1567چکیده
هر اثر هنری بعد ادراکی متفاوتی دارد که به برخی از موضوعات مانند درک زیباییشناختی و دانش کاربران ارتباط دارد. نکته مهم نحوه دستیابی کاربران به این امر و تفاوت بین درک معماری و کاربران است که مسئلهای بحث برانگیز در معماری مدرن است و باعث اختلافنظر بین کاربران و طراحان میشود. با توجه به اهمیت معماری بومی و لزوم سازگاری الگوی آن با معماری مدرن، این مقاله با هدف ارزیابی اصول بصری گشتالت و زیباییشناسی بین کاربران و طراحان (متخصصان و غیرمتخصصان) در منطقه سرزنده سنتی شهر دزفول، ایران انجام شده است. روش این تحقیق با روشهای توصیفی- پیمایشی و مطالعات میدانی و کتابخانهای ترکیب شده است. بدین منظور، جهت کمیسازی تفاوتها، یک مصاحبه نیمهساختاری با استفاده از یک پرسشنامه هدفمند میان متخصصان و غیرمتخصصان توزیع شد و با توصیف و تجزیه و تحلیل این دادهها توسط نرمافزار آماری SPSS، ریشه تفاوتها بین این دو گروه مشخص شد. جهت تجزیه و تحلیل دادهها، علاوه بر جستجو، مطالعه و حضور در محل، از دو نوع پرسشنامه بین کاربران و طراحان استفاده شده است. نتیجه این مطالعه نشان میدهد که در شهر باستانی دزفول، نظرات کارشناسان و کاربران از نظر درک زیباییشناختی نیز متفاوت است، بهطوری که برای کاربران، شکل و زمینه و برای متخصصان، تقارن اولین اصل است. بنابراین بهطور غیرمنتظرهای میتوان ادعا کرد که قوانین محسوس بصری گشتالت، مانند تقارن و قانون تکمیل بودن از اهمیت زیادی برای متخصصان برخوردار است، در حالیکه این اصول برای گروه کاربر اهمیت کمتری دارند. یافتههای این مطالعه مقایسه دیدگاهها و نظرات افراد و متخصصان را امکانپذیر ساخته و تفاوت بین معیارهای درک کسانی را که محیط را ایجاد میکنند و افرادی که با محیط روبرو میشوند و در آن زندگی میکنند، مشخص کرده است.
