فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله در پی آن است که شهر تاریخی اصفهان را مبتنی بر رویکرد منظر شهری تاریخی مورد بازشناخت قرار دهد تا از خلال آن بنیان‌های اصلی شکل‌گیری و ادامه حیات این شهر را در گذر زمان مورد بررسی قرار دهد. برای دستیابی به این هدف رویکرد کیفی برگزیده شده است و با بهره‌گیری از روش تفسیری- تاریخی سیر تحول شهر اصفهان در گذر زمان از خلال منابع مکتوب مبتنی بر بنیان‌های فرهنگی و طبیعی آن مورد بازخوانی قرار می‌گیرد. جهت واکاوی بنیان فرهنگ، چهار مؤلفه دانش بومی، دین و مذهب، عرفان، و فلسفه به‌عنوان مؤلفه‌های شکل‌دهنده به فرهنگ مورد واکاوی قرار می‌گیرد. دستاورهای این مقاله نشان می‌دهد که طبیعت و مذهب دو بنیان اصلی در منظر شهری تاریخی اصفهان هستند که برای دستیابی به حفاظتی کل‌نگر باید محور اصلی هر برنامه و اقدام حفاظتی قرار گیرند. علاوه بر آن جاذبه خارجی فرهنگی و نیز دافعه داخلی فرهنگی به‌عنوان دو عامل اثرگذار در منظر شهری تاریخی این شهر آشکار شد. بر این اساس، تبیین شد که هر برنامه حفاظتی و توسعه‌ای در شهر باید با هماهنگی با بنیان‌های طبیعی و فرهنگی اصلی شکل‌دهنده به آن صورت پذیرد تا بتواند در فائق آمدن بر چالش‌های احتمالی حفاظت و توسعه مؤثر واقع شد. مبتنی بر دستاوردهای این مقاله، مشخص شد که برنامه‌ریزی در راستای حفاظت از شهر تاریخی اصفهان باید بیش از هر چیز بر حفاظت از دو بنیان طبیعت و مذهب متمرکز شود. این امر مستلزم آن است که نگاه جزء‌نگر به عناصر تشکیل‌دهنده شهر مانند بناهای تاریخی و فضاهای شهری که در حال حاضر پارادایم اصلی در استراتژی‌های حفاظتی و توسعه‌ای هست، باید به سمت حفاظت از بنیان‌های اصلی شکل‌دهنده به آن سوق یابد.