فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مفهوم «دولت بی‌میل یا ناتوان» به‌تازگی در گفتمان حقوق بین‌الملل و روابط بین‌الملل مطرح شده است. در واقع احیای این مفهوم به‌دلیل افزایش حملات و تهدیدات بازیگران غیردولتی در قلمرو حاکمیتی دولت‌هاست، حال آنکه در مقابل برخی از این دولت‌ها از پیشگیری یا جلوگیری از فعالیت‌های گروه‌های تروریستی ناتوان و عاجزند. در حوزۀ کارکرد این معیار کمبودها و ابهاماتی وجود دارد که به نوبۀ خود می‌تواند هزینه‌های زیادی را بر صلح و امنیت بین‌المللی تحمیل کند. این مقاله قصد دارد معیار بی‌میلی یا ناتوانی را با ارائۀ چارچوبی دقیق تعریف کند و در ادامه از منظر انتقادی موانع پذیرش این معیار و به‌ویژه نحوۀ تفسیر آمریکا از توسل به زور در مخاصمات سوریه را بررسی می‌کند. استدلال می‌شود که این معیار در قضیۀ سوریه اعمال‌شدنی نیست، چراکه حقوق بین‌الملل موجود، دفاع مشروع خارج از قلمرو داخلی را یعنی در جایی که دولت میزبان در مقابل بازیگران غیردولتی، بی‌میل یا ناتوان است، مجاز نمی‌شمارد، مگر اینکه به‌صراحت توسط شورای امنیت مجاز اعلام شده باشد یا مورد رضایت دولت میزبان باشد. همچنین هنوز یک هنجار عرفی در این خصوص ایجاد نشده است.