بعد عملکردی و سرمایه اجتماعی در فضاهای شهری تهران، مورد مطالعاتی: محلههای سعادتآباد، نازیآباد و نارمک
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/aaud.2021.247081.2310چکیده
محله از دیرباز پویایی اجتماعی خود را در گرو فضاها و مکانهای خود یافته است. به نظر میرسد از یک سو، تعاملات و روابط ساکنین در فضاهای عمومی محله شکل گرفته و از سوی دیگر فضاهای عمومی محله، هویت خود را از حیات اجتماعی موجود باز مییابد. از اینرو، تمایزات میان ساختار عملکردی محلهها میتواند منجر به تغییر در ظرفیتهای اجتماعی محله باشد. روششناسی پژوهش حاضر کمّی و با هدف شناسایی رابطه بین مؤلفههای بعد عملکردی و سرمایه اجتماعی ساکنین شهر تهران انجام شد. در یک طرح توصیفی- همبستگی 300 نفر از ساکنین محلههای سعادتآباد، نازیآباد و نارمک به روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند و به پرسشنامه خودتنظیم پاسخ دادند. دادهها با استفاده از روشهای آمار توصیفی و ضریب همبستگی پیرسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین همه مؤلفههای بعد عملکردی و سرمایه اجتماعی بهطور کلی رابطه مثبت و معنیدار وجود دارد. بعد اختلاط کاربری بیشترین رابطه را با سرمایه اجتماعی داشت و کاربرد فضا در پاسخگویی به نیازها و کارایی شبکه و راحتی در فضا در مراتب بعدی قرار داشتند. در مورد رابطه بین مؤلفههای بعد عملکردی و سرمایه اجتماعی به تفکیک محله نتایج نشان داد که محله سعادتآباد کمترین رابطه و دو محله نازیآباد و نارمک بیشترین رابطه را داشتند. ارزیابی این روابط میتواند به متخصصان شهرسازی کمک کند تا زمینه را برای ارائه راهکارهایی جهت بهبود و کارآمدی فضاهای عمومی شهری و مداخلات برای افزایش سرمایه اجتماعی فراهم کنند.
