ارزیابی تأثیر امنیت بر زیست‌پذیری بافت‌های فرسوده شهری و ارائه راهبردهای ارتقای آن، مورد مطالعاتی: محله انصار شهر مشهد

نویسندگان

1 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده معماری و شهرسازی، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.

4 کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/aaud.2021.137079.1583
چکیده

فرسودگی کالبدی و محتوایی بافت‌های فرسوده، احساس امنیت اجتماعی ساکنان این بافت‌ها را تحت تأثیر قرار داده و به کاهش حضورپذیری و تعامل آن‌ها در بافت و به فراخور کاهش زیست‌پذیری و سرزندگی را با خود به همراه داشته است. محله انصار به‌عنوان یکی از بافت‌های فرسوده شهر مشهد امروزه با مشکلات گوناگونی در زمینه امنیت، سرزندگی و حضور افراد در عرصه‌های شهری مواجه شده است. از این‌رو هدف مطالعه حاضر ارزیابی تأثیر امنیت بر زیست‌پذیری بافت‌های فرسوده (محله انصار) با تأکید بر رویکرد CPTED و ارائه راهبردهایی جهت بهبود زیست‌پذیری محدوده مورد مطالعه می‌باشد. روش این پژوهش توصیفی- تحلیلی است و از میان ساکنان محله انصار 370 نفر به‌صورت تصادفی برای تکمیل پرسشنامه‌ها انتخاب شده‌اند. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از آزمون‌های آماری مانند آزمون تی، فریدمن و اسپیرمن در نرم‌افزار SPSS و همچنین تکنیک تحلیل سوات انجام شده است. نتایج مطالعه نشان می‌دهند که مؤلفه‌های زیست‌پذیری و امنیت محله انصار، در شرایط نامطلوبی قرار دارند و از میان شاخص‌های زیست‌پذیری و امنیت، به‌ترتیب شاخص‌های تعامل و ارتباط و تمایل به ‌نظارت مطلوب‌ترین و شاخص‌های رضایت و اعتماد به مدیران و آسایش؛ نامطلوب‌ترین هستند. علاوه‌براین نتایج، همبستگی مثبتی بین امنیت و زیست‌پذیری را نشان می‌دهند. همچنین از میان شاخص‌های امنیت، کیفیت روشنایی و تمایل به نظارت میان ساکنان به ترتیب دارای بیش‌ترین ارتباط با زیست‌پذیری هستند. با توجه به تحلیل‌های انجام شده، جهت‌گیری راهبردی کلی محله انصار به ‌منظور بهبود زیست‌پذیری، از نوع حداقل- حداکثر و از نوع انطباقی است. ساماندهی نظام کاربری‌ها و فضاهای بازعمومی جهت ایجاد سرزندگی و ایمنی، تقویت مراکز گردهمایی و تجمع در محله از جمله راهبردهای شناسایی شده جهت افزایش زیست‌پذیری با تأکید بر امنیت در محله انصار است.

کلیدواژه‌ها