بازخوانی (احیاء) منظر گورستان‌های متروکه درون شهری با تکیه بر مؤلفه‌های انسانی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد معماری منظر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22034/aaud.2019.148104.1667
چکیده

گورستان مکانی خاص با منظری روایتگر می‌باشد که یادآور بسیاری از اتفاقات تاریخی و مهم‌تر از همه معاد و مرگ می‌باشد. عدم توجه به منظر گورستان‌های قدیمی، رفته رفته سبب از بین رفتن ماهیت آن می‌شود و در پی آن در بسیاری از شهرهای معاصر باعث فراموش شدن این مکان‌ها در سازمان هویتی شهر و کمرنگ شدن آن‌ها در تصویر ذهنی شهروندان و تغییر کاربری شده است. هدف کلی این پژوهش پرداختن به نقش پراهمیت مؤلفه‌های انسانی در احیای گورستان‌های متروکه و پاسخ به این سؤال است که لایه انسانی در میان لایه‌های مختلف منظر گورستان از چه مؤلفه‌هایی تشکیل شده و چگونه می‌توان  با کمک این لایه، از طریق خوانش و ارتقای کیفی آن به احیا و باززنده‌سازی منظر گورستان و تقویت جایگاه آن در سازمان هویتی شهر کمک نمود. در این راستا با استفاده از روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه‌‌ای به بررسی مفاهیم منظر شهری، لایه‌های تشکیل‌دهنده آن و به طور خاص منظر گورستان به‌عنوان قسمتی از منظر شهری به همراه لایه‌های تشکیل‌دهنده آن و لزوم توجه بیشتر به یکی از لایه‌ها (لایه عوامل انسانی) به‌عنوان لایه لنگر پرداخته شده است. سپس با استفاده از روش میدانی و به‌طور خاص انجام مصاحبه با دانش آموختگان رشته معماری منظر دانشگاه تربیت مدرس (به‌عنوان افرادی که تخصص طراحیِ این مکان‌ها را دارند)، به اولویت‌دهی مؤلفه‌های مؤثر در لایه انسانی منظر (جمعی، نیمه جمعی، فردی) و در نهایت با تحلیل داده‌های به‌دست آمده به تأثیر این لایه به لحاظ کاربردی بر سایر لایه‌ها می‌پردازد. نتایج این تحقیق به ارائه راهبردهایی جهت احیاء مؤثر و تقویت منظر روایت‌گر گورستان‌های متروکه درون شهری اشاره خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها