بررسی عوامل محیطی مؤثر بر اجتماع‌پذیری و میزان اهمیت آن‌ها، مورد مطالعاتی: محیط آموزش معماری

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت صنعتی،گرایش تحقیق در عملیات، دانشکده مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.

2 دکتری معماری، دانشکده تحصیلات تکمیلی و مجتمع فنی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت، رشت، ایران.

3 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران

doi
10.22034/aaud.2020.120053
چکیده

نقش محیط آموزش معماری به‌عنوان الگویی مؤثر در طرحواره ذهنی دانشجویان معماری و در تربیت آنان به‌عنوان معماران حرفه‌ای آینده حائز اهمیت است. با توجه به ماهیت عملی دروس معماری که نیاز به حضور دانشجویان و تعامل آنان به منظور بهبود فرآیند یادگیری دارد، می‌توان این طور تصور کرد که از طریق ایجاد اجتماع‌پذیری به‌عنوان قابلیتی کیفی از محیط آموزش به ارتقاء یادگیری دانشجویان معماری کمک کرد. تحقیق پیش‌رو به بررسی عوامل محیطی تأثیرگذار بر اجتماع‌پذیری در محیط آموزش معماری و ارزیابی روابط میان آن‌ها و اهمیت نسبی هریک می‌پردازد تا از این طریق بتواند الگوهایی را برای طراحی محیط آموزش معماری که ویژگی‌های آن به ارتقاء و تسریع فرآیند یادگیری کمک نماید، ارائه کند. به این منظور سؤال اصلی این است که عوامل مؤثر بر اجتماع‌پذیری در محیط کالبدی آموزش معماری کدامند؟ و روابط بین آن‌ها و وزن نسبی هر یک چگونه است؟ لذا پس از شناخت مفاهیم اولیه، از طریق روش تحلیل منطقی و استدلال قیاسی، مدل پیشنهادی از عوامل مؤثر بر اجتماع‌پذیری پیشنهاد شده است. سپس از طریق روش دلفی فازی، صحت مدل پیشنهادی در محیط آموزش معماری سنجیده شد. در مرحله بعدی، به منظور سنجش روابط میان این عوامل از روش دیماتل فازی استفاده شده و به کمک فرآیند تحلیل شبکه‌ای، میزان اهمیت و وزن هر یک از عوامل سنجش شد. نتایج به دست آمده عوامل مؤثر بر اجتماع‌پذیری در محیط آموزش معماری را به صورت شش دسته کلی نشان داد که عبارت‌اند از: عناصر فیزیکی، عوامل فضایی- معماری، معانی زیباشناختی، احساس امنیت، معنایی- ادراکی و عملکردی- فعالیتی. در بین عوامل اصلی «عناصر فیزیکی» و «عناصر فضایی- معماری» به‌عنوان متغیرهای علّی به‌دست آمدند که دارای قدرت هدایت قوی ولی وابستگی ضعیف در طراحی اجتماع‌پذیری در محیط آموزش معماری هستند. همچنین عامل «عملکردی- فعالیتی» بیش‌ترین وزن و اهمیت را در بین عوامل اصلی کسب کرد.

کلیدواژه‌ها