فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چیدمان فضایی در پلان و به خصوص پلان‌های عملکردی از مهم‌ترین بخش‌های هر طرح معماری است. چیدمان فضایی نامناسب منجر به ناکارآمدی پلان در خصوص عملکرد موردنظر می‌شود. جهت چیدمان تسهیلات کارخانه‌ها الگوریتم‌های بسیاری توسط مهندسین صنایع به‌کار گرفته می‌شوند. با پیشرفت‌های صورت گرفته در علوم کامپیوتر این فرض مطرح است که بتوان از الگوریتم‌ها جهت رسیدن به چیدمان فضایی مطلوب در طرح‌های معماری نیز استفاده نمود. در راستای به کارگیری الگوریتم‌ها نیاز است روش‌هایی ارائه شوند تا الگوریتم‌ها با به کارگیری آن‌ها روند چیدمان فضایی را هدایت کنند. هدف پژوهش بررسی مدل‌های اولیه ارائه شده مبتنی بر این روش‌ها است. هدف اصلی پژوهش تمرکز بر انتخاب مدلی است که با به کارگیری آن بتوان روابط فضایی را با تأکید بر همجواری عملکردی فضاها در مراحل ابتدایی طرح  و بدون درگیر کردن طراح با ابعاد و اندازه‌ها مدل کرد. از طرفی دیگر این مدل قابلیت توسعه در جهت اعمال ابعاد و اندازه‌ها در مراحل بعدی را نیز دارا است. در راستای انجام پژوهش مدل‌های ‌ارائه شده برای هر یک از این روش‌ها با استفاده از روش مرور نظام‌مند ارائه شده‌اند. سه مدل اصلی در این خصوص وجود دارند. مدل اول شامل بهینه‌سازی براساس یک تابع تک متغیره، مدل دوم مبتنی به تئوری گراف و مدل سوم، مرتبط با بهینه‌سازی چند معیاره می‌باشد. با توجه به اهمیت همجواری عملکردی فضاها در پلان‌های عملکردی و معادل سازی مفهومی نظریه نحو فضا با تئوری گراف و امکان تحلیل روابط عملکردی توسط آن مدل دوم مدلی بسیار مطلوب و انعطاف‌پذیر جهت استفاده طراحان می‌باشد.