ارزیابی میزان تأثیر ارتباط فرم بنا و خیابان بر الگوهای رفتاری انسان در فضاهای فیزیکی شهری، مورد مطالعاتی: خیابان ولی‌عصر (عج) شهر تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، سنندج، ایران.

2 استاد گروه هنر و معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 استادیار گروه هنر و معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، سنندج، ایران.

doi
10.22034/aaud.2020.120062
چکیده

پژوهش حاضر میزان تأثیر ارتباط فرم بنا و خیابان را بر الگوهای رفتاری انسان در فضاهای فیزیکی شهری مورد ارزیابی قرارد داده است، وجود ارتباط بین فرم بنا و خیابان در انسجام فضاها و کیفیت‌مندی آن شرطی اساسی است. درک ارتباط فضاها و تعیین معیارهای ارزش‌گذاری کیفیت آن‌ها توسط شهروندان نقش مهمی در الگوهای رفتاری آنان ایفا می‌کند. فرضیه‌ پژوهش مدعی است که میزان ادراک و معیارهای ارتباط فرم بنا و خیابان متفاوت است و میزان تأثیر آن بر الگوهای رفتاری نیز متناسب با مکان و فرهنگ بهره‌وران از فضا متفاوت خواهد بود. گزاره نظری حاضر در دو سکانس از خیابان ولی‌عصر (عج) شهر تهران مورد آزمون واقع شده است؛ که این سکانس‌ها شامل، (سکانس اول: از میدان ولی‌عصر (عج) تا چهارراه ولی‌عصر (عج) و سکانس دوم: از میدان راه‌آهن تا چهارراه مولوی) می‌باشند. روش تحقیق پژوهش حاضر در سطح نظری از نوع روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و در سطح تجربی با بهره‌گیری از روش پیمایشی است، که در چارچوب منطق فازی انجام گرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد، بین میزان ارتباط فرم بنا و خیابان با الگوهای رفتاری انسان، هم‌تغییری وجود دارد، ولی معیارهای ارتباط فرم بنا و خیابان در فضاهای فیزیکی شهری در فضاهای مختلف بر حسب میزان و نوع رفتار شهروندان متفاوت است و بر اساس تفاوت‌های فرهنگی بین شهروندان و خصوصیات فضای شهری سکانس‌های مختلف خیابان ولی‌عصر (عج) تهران، میزان تأثیر ارتباط فرم بنا و خیابان بر الگوهای رفتاری انسان در آن‌ها متفاوت است. نتایج پژوهش همچنین نشان می‌دهد که ارتباط معناداری میان فرم اصلی فضای جلویی بناها و حس مالکیت فضا وجود دارد و گاهی فرم ورودی‌ها حس تعلق به آن را تقویت می‌کند اما شهروندانی که فعالیت و سکونت خود را موقتی می‌بینند یا این‌که صرفاً در حال عبور از فضا و یا نظاره‌گر آن هستند، تمایل آنچنانی به رفتارهای مرتبط از خود نشان نمی‌دهند.

کلیدواژه‌ها